ჰისტოჰემატური ბარიერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰისტოჰემატური ბარიერი – მექანიზმი, რომელიც არეგულირებს ნივთიერებათა ცვლას სისხლსა და ქსოვილოვან სითხეებს შორის გაფრთხილება!  

ჰიპოთალამუსი

ჰიპოთალამუსი – 1. შუა ტვინის ნაწილი, რომელშიც მოთავსებულია ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ცენტრები; მჭიდროდაა დაკავშირებული ჰიპოფიზთან. ჰიპოთალამუსი არეგულირებს ნივთიერებათა ცვლას, გულ – სისხლძარღვთა სისტემის, საჭმლის მომნელებელი, გამომყოფი სისტემების, შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების მოქმედებას, აგერთვე ძილის, სიფხიზლის, ემოციების მექანიზმებს. 2.  შუამდებარე ტვინის ნაწილი; Read More …

ქსოვილოვანი ბაზოფილი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი ბაზოფილი – -/ პოხიერი უჯრედი ჰეპარი­ნოციტი / (granulocytus basophilus textus) შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედი, რომელიც შეიცავს სპეციფიკურ მარცვლოვანებას და არეგულირებს შემაერთებელი ქსოვილის ადგილობრივ ჰომეოსტაზს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ფოლიკულშიგა ინჰიბიტორი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფოლიკულშიგა ინჰიბიტორი – დაბალი მოლეკულური წონის პოლიპეპტიდია, რომელიც თრგუნავს ტრანსკრიპციის პროცესს და ამიტომ მეიოზი არ შედგება. გონადოტროპული შენაერთები (გონადო­ტროპინები) ამ ეფექტს არ იძლევა, ხოლო სტეროიდები არეგულირებს ოოციტის ციტოპლაზმის მომწიფებას (რ.მ.მური, ჯ.მ.უარნესი, 1979). Read More …

ფოლიკულმასტიმულირებელი ჰორმონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფოლიკულმასტიმულირებელი ჰორმონი – ჰიპოფიზის ერთ – ერთი ჰორმონი. არეგულირებს სასქესო ჯირკვლების მოქმედებას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფილტვის სულფაქტანტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტვის სულფაქტანტი – ფოსფოლიპიდური ბუნების ნივთიერება, რომელიც არეგულირებს ფილტვების ალვეოლათა ლორწოვანი შრის ზედაპირულ დაჭიმულობას, აფერხებს მათ სრულად ჩაფუშვას ამოსუნთქვისას გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფარისებრახლო ჯირკვალი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფარისებრახლო ჯირკვალი – (glandula parathyroidea)   ენდოკ­რინული ჯირკვალი, გამოიმუშავებს პარათიროიდულ ჰორმონს, არეგულირებს კალციუმის ცვლას. პარენქიმა წარმოდგენილია ეპითელური  უჯრედებით, პარათიროციტების ჭიმებით ან გროვებით, რომ­ლებიც მრავალრიცხოვანი სისხლის კაპილარების შემცველი თხელი ფაშარი ბოჭკოვანი შემაერთებელი ქსოვილის ჩამონაფენებით Read More …

უჯრედშიგა კონვეიერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედშიგა კონვეიერი – (ინგ.conveyer – უწყვეტად მოქმედი სატრანსპორტო მოწყობილობა) – უჯრედის ცილების სინთეზში მონაწილე ურთიერთდაკავშირებული კომპონენტების (ბირთვი, ენ­დოპლაზმური ბადე და ერგასტოპლაზმა, მიტოქონდრიები, გოლჯის კომპლექსი და სხვ.) რთული სისტემა. ამ სისტემაში თითოეული კომ­პონენტი Read More …

პროლაქტინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროლაქტინი – (სინ.: ლაქტოგენური ჰორმონი, ლუთეოტროპული ჰორმონი, ლუთეოტროპინი, მამოტროპინი) ჰიპოფიზის წინა წილის მიერ პროდუცირებული ცილოვანი ბუნების ჰორმონი; გააჩნია მაღალი ბიოლოგიური აქტივობა. პროლაქტინი ასტიმულირებს სარძევე ჯირკვლების ზრდას და განვითარებას, ააქტიურებს ლაქტაციას, ასტიმულირებს ცხიმოვანი Read More …

პროთრომბინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროთრომბინი – (პრო… და თრომბინი), ადამიანისა და ცხოველის სისხლის პლაზმის ცილა. სისხლის შედედების სისტემის მნიშვნელოვანი კომპონენტი. პროთრომბინი გლიკოპროტეიდია, შეიცავს 12% – მდე ნახშირწყლებს. მოლეკულური მასა დაახლ. 70000. პროთრომბინი ფერმენტ თრომბინის წინამორბედია, თრომბინი Read More …

პროგესტერონი

პროგესტერონი – ქალის სტეროიდული სასქესო ჰორმონი. გამომუშავდება საკვერცხეების ყვითელ სხეულში; ამზადებს საშვილოსნოს განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის იმპლანტაციისათვის და კვებისთვის, არეგულირებს ნივთიერებათა ცვლას ქალის ორგანიზმში ორსულობის პერიოდში. (2)  პროგესტერონი  – ჰორმონი, რომელიც გამომუშავდება ყვითელი სხეულის მიერ ან პლაცენტით. აუცილებელია მენსტრუალური ციკლის ნორმალური მეორე Read More …

პარატჰორმონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარატჰორმონი – (ბერძ. Para მახლობლად, ახლოს + ლათ. [glandula] thiroidea ფარისებრი ჯირკვალი; სინ.: პარათირეოიდული ჰორმონი) პოლიპეპტიდური ჰორმონი, რომელიც პროდუცირდება პარაფარისებრი ჯირკვლების მიერ და არეგულირებს ორგანიზმში კალციუმისა და ფოსფორის ცვლას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

პარათიროციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარათიროციტები – (endocrinocyti parathyroidei) ფარისებრახლო ჯირკვლების პარენქიმის ჯირკვლოვანი უჯრედები, რომელთა შორის არჩევენ მთავარ (endocrinocytus principalis – ნათელ და მუქ) და აციდოფილურ / ოქსიფილურ / (endocrinocytus oxyhilus) უჯრედებს. უჯრედები გამოიმუშავებენ ჰორმონ პარატირინს, რომელიც Read More …

მალუთეინიზირებელი ჰორმონი

მალუთეინიზირებელი ჰორმონი – ჰიპოფიზის წინა წილის მიერ გამომუშავებული გონადოტროპული ჰორმონი. არეგულირებს საკვერცხეების მიერ ქალის სასქესო ჰორმონებისა და სათესლეების მიერ მამაკაცის სასქესო ჰორმონების წარმოქმნას. ქალის ორგანიზმში იწვევს ოვულაციასა და ყვითელი სხეულის წარმოქმნას; ქიმიური ბუნებით წარმოადგენს გლიკოპროტეიდს. ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი Read More …

კალციტონინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კალციტონინი – (ჰიპოკალცემიური ფაქტორი, თირეოკალციტონინი) ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონი, რომელიც არეგულირებს სისხლში კალციუმის შემცველობას, პარატჰორმონის ანტაგონისტი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ეპიფიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეპიფიზი – (epiphysis cerebri / glandula pinealis / ბერძნ.epi – ზევით ლათ.pinea – ნაძვის გირჩი და glandula – ჯირკვალი) ენდოკრინული ჯირკვალი, მონაწილეობს რითმული ხასიათის ენდოკრინულ ფუნქცია­თა რეგულაციაში. შედგება ორი ტიპის უჯრედებისაგან: პინეალოცი­ტებისა Read More …

არგიროფილური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი არგიროფილური უჯრედები – (cellulae argyrophilae ბერძნ. argyrus – ვერცხლი და პhილია – სიყვარული) ნაწლავის ეპითელიუმის უჯრედები (ენდოკრინოციტები), რომელთა ბაზალურ ნაწილში წვრი­ლი მარცვლოვანებაა (აქედან სინ. უჯრედები ბაზალურმარცვლოვანი). ვარაუდობენ, რომ მარცვლოვანება შეიცავს კასტლის ნივთიერებას Read More …

ანდროგენები

ანდროგენები – მამაკაცის სასქესო ჯირკვლებისა და თირკმელზედა ჯირკვლების ჰორმონი, რომელიც არეგულირებს მამაკაცის სასქესო ნიშნების განვითარებას. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

ამიტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ამიტოზი – (amitosis ბერძნ.a – უარყოფა, mitos – ძაფი; მიტოზის საპირისპირო; სინ. უჯრედის პირდაპირი გაყოფა) უჯრედის (ბირთვის) გაყოფის ერთ – ერთი ხერხი, რომელიც ხორციელდება ბირთვის პირდაპირი გადაზონრვითა და შემდგომი პლაზმოტომიით ან უპლაზმოტომიოდ. Read More …

ალდოსტერონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ალდოსტერონი – ალდოკორტინი, თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის ჰორმონი კორტიკოსტეროიდების ჯგუფისა. აწესრიგებს ორგანიზმში მინერალურ ცვლას. მოლეკულური მასა 360,43 ალდოსტერონი 1952 კრისტალების სახით გამოყვეს, 1959 კი სინთეზურად მიიღო ვ. ბეტშტეტერმა. ალდოსტერონი ხელს უწყობს ორგანიზმში ნატრიუმის Read More …