წლიური დოზური ზღვარი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წლიური დოზური ზღვარი – ადამიანის დასხივების ეფექტური დოზა, რომელიც არ უნდა იქნეს გადაჭარბებული ერთი წლის განმავლობაში. (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა Read More …

შარდმჟავა ინფარქტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარდმჟავა ინფარქტი – (ლათ. Infarctus)თირკმლის დვრილებში შარდმჟავას კრისტალების დაგროვება. ახალშობილებში შარდმჟავა ინფარქტი შესაძლებელია წარმოიქმნას სიცოცხლის პირველ დღეებში ბირთვული ერითროციტების დაშლის შედეგად და პურინული ცვლის გამოხატული ინტენსივობით. ამასთან ნეფროჰიდროზის ნიშნები, თირკმელების ინტერსტიციული ანთებისა Read More …

ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ფიზიკური დაცვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიზიკური დაცვა – ტექნიკურ და ორგანიზაციულ ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლის მიზანია ბირთვულ და რადიაციულ ობიექტებთან, ბირთვულ მასალებთან, რადიაქტიურ ნივთიერებებთან, მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროებთან, რადიაქტიურ ნარჩენებთან, ბირთვულ ტექნოლოგიებთან და ნოუ – ჰაუებთან, აგრეთვე მათთან Read More …

უსაფრთხოება, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უსაფრთხოება, ბირთვული და რადიაციული – ღონისძიებათა კომპლექსი, რომელიც უზრუნველყოფს ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მუშაობისა და ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხო პირობებს, გამორიცხავს გარემოს რადიაციულ დაბინძურებას; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ). Read More …

ტექნოგენურად შეცვლილი რადიაციული ფონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტექნოგენურად შეცვლილი რადიაციული ფონი – ბუნებრივი რადიაციული ფონი, შეცვლილი ადამიანის საქმიანობის შედეგად; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული – (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) ა. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობა, ფლობა და ექსპლუატაცია; ბ. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, ბირთვული მასალების, რადიაქტიური ნივთიერებებისა და რადიაქტიური Read More …

რადიომეტრიული ანალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიომეტრიული ანალიზი – ნივთიერების ქიმიური შედგენილობის ანალიზის მეთოდი, რომელიც დამყარებულია რადიოაქტიური იზოტოპებისა და ბირთვული გამოსხივების გამოყენებაზე. რადიომეტრიული ანალიზისთვის იყენებენ რადიომეტრიულ ხელსაწყოებს. არსებობს რადიომეტრიული ანალიზის რამდენიმე ხერხი: პირდაპირი რადიომეტრიული განსაზღვრა , რადიომეტრიული ტიტვრა, Read More …

რადიაციული ობიექტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიაციული ობიექტი – საწარმოო, საცდელ – საკვლევი, სამედიცინო ან ნებისმიერი სხვა დანიშნულების ობიექტი, დანადგარი, მოწყობილობა ან ხელსაწყო, რომელიც აწარმოებს ან იყენებს რადიაქტიურ ნივთიერებებს და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროებს, ან ორიენტირებულია რადიაქტიური ნარჩენების Read More …

რადიაციული დაცვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიაციული დაცვა – ტექნიკურ და ორგანიზაციულ ღონისძიებათა კომპლექსი, აგრეთვე ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროს საკანონმდებლო – ნორმატიული უზრუნველყოფა, რაც მიმართულია სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის მავნე მაიონებელი გამოსხივებისაგან მოსახლეობისა და მომავალი თაობების დაცვისაკენ; (საქართველოს Read More …

რადიაქტიური ნარჩენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიაქტიური ნარჩენი – ბირთვული და რადიაციული ობიექტების ფუნქციონირების პროცესში წარმოქმნილი, ნებისმიერ აგრეგატულ მდგომარეობაში მყოფი ნივთიერებები, აგრეთვე მასალები, მოწყობილობები, დანადგარები, ნაკეთობები, ბიოლოგიური ობიექტები, გამომუშავებული ბირთვული საწვავი და რესურსამოწურული ან დაზიანებული მაიონებელი გამოსხივების წყაროები, Read More …

რადიაქტიური ნარჩენების მართვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიაქტიური ნარჩენების მართვა – საქმიანობის ყველა ფორმა, რომელიც დაკავშირებულია რადიაქტიური ნარჩენების აღრიცხვასთან, შეგროვებასთან, გადამუშავებასთან, გაუვნებელყოფასთან, ტრანსპორტირებასთან და შენახვასთან და რომლის მიზანია გარემოში რადიაქტიური ნარჩენების გაბნევის მაქსიმალური შეზღუდვა და მათგან ბიოსფეროს ელემენტების საიმედო Read More …

პლაზმოგენები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოგენები – (plasmogena იხ. პლაზმა და ბერძნ. genos – წარმომქმნელი) ერთეულები მემკვიდრეობითი მასალისა, რომლებიც, როგორც ვარაუდობენ, ციტოპლაზმაშია ლოკალიზებული. გამოთქ­მულია მოსაზრება, რომ პლაზმოგენებს, ბირთვული გენების მსგავსად, მემკვიდრეობითი ინფორმაციის გადაცემისა და ავტორედუპლიკაციის უნარი აქვთ. Read More …

ობიექტის რადიაციულ – ჰიგიენური პასპორტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ობიექტის რადიაციულ – ჰიგიენური პასპორტი – ტერიტორიის რადიაციული მდგომარეობის რეგლამენტით დაწესებული მახასიათებლების ერთობლიობა, რომელსაც ადგენს ლიცენზიის მფლობელი ბირთვული ან რადიაციული ობიექტის მიერ დაკავებული ტერიტორიისათვის, სანიტარიულ – დაცვითი და დაკვირვების ზონებისათვის; (საქართველოს კანონი Read More …

ნუკლეოიდი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნუკლეოიდი – (nucleoidus laT&nucleus – ბირთვი) ბაქტერიების ბირთვული ნივთიერება, რომელიც ფუნქციურობის მხრივ უჯრედული ბირთვის ანალოგიურია. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

მუშაკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მუშაკი – ფიზიკური პირი, რომელიც მუშაობს უშუალოდ მაიონებელი გამოსხივების წყაროსთან ან სამუშაო პირობების გამო იმყოფება ამ წყაროს ზემოქმედების არეში; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

მალიგნიზებელი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მალიგნიზებელი უჯრედები – (cellulae malignae ლათ. malignus – ავი, ავთვისებიანი)  სიმსივნური უჯრედები, რომლებსაც ახასიათებს ზრდის ავტონომიურობა, პროგრესული დიფერენცირების უნარის დაკარგვა, ბირთვულ – ციტოპლაზმური და ბირთვაკ – ბირთვული ფარ­დობის მდგრადი მატება, მიტოზური და Read More …

მაიონებელი გამოსხივება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მაიონებელი გამოსხივება – გამოსხივება, რომელიც მიიღება ბირთვული გარდაქმნებისას ან ნივთიერებაში დამუხტული ნაწილაკების დამუხრუჭებისას და რომლის ზემოქმედების შედეგად ფიზიკურ ან ბიოლოგიურ სხეულში წარმოიქმნება სხვადასხვა ნიშნის იონები; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ). Read More …

ლიცენზიის მფლობელი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიცენზიის მფლობელი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი (საკუთრებისა და ორგანიზაციულ – სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად), რომელსაც უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოსაგან მიღებული აქვს ლიცენზია კონკრეტულ ბირთვულ ან რადიაციულ საქმიანობაზე ამ კანონის შესაბამისად; (საქართველოს კანონი ბირთვული Read More …

კოდის ტრანსკრიფცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კოდის ტრანსკრიფცია – (ლათ. transcriptio  –  გადაწერა) დნმ – ის მოლეკულაზე ინფორმაციული რნმ – ის მოლეკულების წარმოქმნის პროცესი, როცა აზოტური ფუძეების განლაგების თანამიმდევრობის პირს გადაიღებენ (თითქოს გადაწერენ) დნმ – დან, ე.ი. აითვისებენ Read More …

კლიბლერ – ნაიარის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კლიბლერ – ნაიარის სინდრომი – არაჰემოლიზური თანდაყოლილი პირველი ტიპის სიყვითლე, არაჰემოლიზური ჰიპერბილირუბინემია ბირთვული სიყვითლით – მემკვიდრეობითი დაავადება, განპირობებული ფერმენტ გლუკორონზილტრანსფერაზის უკმარისობით. გამოვლინდება ცხოვრების პირველ დღეებში. ნიშნებია – სისხლში არაპირდაპირი ჰემოგლობინის შემადგენლობის მკაფიო Read More …

ეფექტური დოზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეფექტური დოზა – მაიონებელი გამოსხივების სიდიდე, რომელიც გამოხატავს ადამიანის ორგანიზმის ან მისი ცალკეული ორგანოების დასხივების შესაძლო უარყოფითი (მათ შორის, შორეული) შედეგების წარმოქმნის რისკის ზომას მათი რადიომგრძნობელობის გათვალისწინებით; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული Read More …

დაკვირვების ზონა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დაკვირვების ზონა – ტერიტორია სანიტარიულ – დაცვითი ზონის ფარგლებს გარეთ, რომელზედაც ხორციელდება სისტემატური რადიაციული კონტროლი; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი Read More …

გამა – გამოსხივება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გამა – გამოსხივება – – ელექტრომაგნიტური გამოსხივება, რომელიც წარმოიქმნება რადიაქტიული დაშლისა და ბირთვული რეაქციების დროს, ანუ ატომის ბირთვის ერთი ენერგეტიკული მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლის დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

ბუნებრივი რადიაციული ფონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ბუნებრივი რადიაციული ფონი – გამოსხივების დოზა, მიღებული კოსმიური და ბუნებრივი რადიონუკლიდების გამოსხივებისაგან, რომლებიც ბუნებრივადაა განაწილებული ნიადაგში, წყალში, ჰაერში, ბიოსფეროს სხვა ელემენტებში, საკვებ პროდუქტებში, ადამიანისა და სხვა ცოცხალ ორგანიზმებში; (საქართველოს კანონი ბირთვული და Read More …