წამწამოვანი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წამწამოვანი უჯრედები – (cellulae ciliares) სასუნთქი გზების ეპითელიუმის წამწამოვანი (მოციმციმე) უჯრედები (epitheliocyti ciliati), რომელთა აპიკალურ ზედაპირზე მრავალრიცხოვანი წამწამებია. იხ.სინ.მოციმციმე უჯრედები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ცხვირის ცემინება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ცემინება – ორგანიზმის დაცვის უპირობორეფლექსური რეაქცია, რომელსაც იწვევს ცხვირის ლორწოვანი გარსის მგრძნობიარე ნერვული დაბოლოებების გაღიზიანება. აადვილებს ცხვირის ღრუდან მტვრის, ლორწოსა და და სხვ. გამაღიზიანებელი ნივთიერების მოცილებას. სასუნთქი გზების ინფექციური დაავადების (გრიპი Read More …

ცრემლდენა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცრემლდენა – (თვალის დაავ.) ეტიოლოგია. ცრემლის გამომტანი გზების დაავადებები, საცრემლე წერტილების არასწორი განლაგება, ცხვირის, დანამატი ღრუების დაავადებები, თვალბუდის გარსების დაავადებების სიმპტომი. სიმპტომები. თავდაპირველად ცრემლდენა ვლინდება მხოლოდ ქარში და სიცივეში, შემდგომ პროცესი ღებულობს Read More …

ცილინდრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცილინდრომა – (cyindroma; ცილინდრი + – oma სიმსივნე; სინ.: ადენოცისტური კიბო) ავთვისებიანი ეპითელური სიმსივნე, რომელიც ხასიათდება ცილინდრული სტრუქტურების წარმოქმნითა და სტრომის ჰიალინოზით. ცილინდრომა ვითარდება სანერწყვე ჯირკვლებში, მაგრამ შესაძლოა განვითარდეს საცრემლე ჯირკვლებშიც, ზედა Read More …

შიში (ფსიქოლოგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიში (ფსიქოლოგია) – 1. ემოცია, წარმოქმნილი ინივიდის ბიოლოგიური ან სოციალური არსებობის საფრთხის სიტუაციებში და მიმართული რეალური ან წარმოსახვითი საფრთხის წყაროზე. ტკივილისა და ტანჯვის სხვა სახეებისაგან განსხვავებით, რომლებიც გამოწვეულია არსებობისათვის საშიში ფაქტორების რეალური Read More …

შიოგრენის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიოგრენის სინდრომი – შემაერთებელი ქსოვილის ავტოიმუნური სისტემური დაზიანება. დამახასიათებელია პათოლოგიურ პროცესში შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების, უმთავრესად სანერწყვე და საცრემლე ჯირკვლების ჩართვა და ქრონიკული პროგრესირებადი მიმდინარეობა. დაავადების წარმოშობაში გარკვეული როლი ენიჭება ვირუსულ ინფექციასა და Read More …

შარდის ღამე შეუკავებლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარდის ღამე შეუკავებლობა – (ნერვ. დაავ.) დამახასიათებელია შარდის უნებლიე გამოყოფა ძილის დროს. უხშირესად გვხვდება პატარა ბავშვებში. მიზეზები მრავალფეროვანია: ბავშვის არასწორი ჰიგიენური აღზრდა, შარგამომყოფი გზების დაავადებები, ხერხემლის და ზურგის ტვინის თანდაყოლილი დეფექტები, ფსიქიკური Read More …

შარდის გამომტანი გზების ლორწოვანი გარსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარდის გამომტანი გზების ლორწოვანი გარსი – (tunica mucosa)   ყველა შარდის გამომტანი გზების შიგნითა გარსი. შედგება გარდამავალი ეპითელიუმისა და ლორწოვანი გარსის საკუთარი ფირფი­ტი­საგან (ფაშარი ბოჭკოვანი შემაერთებელი ქსოვილი). არ შეიცავს კუნთოვან ფირფიტას. (ც. გაჩეჩილაძე, Read More …

ქორიოდკარცინომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქორიოდკარცინომა – (ლათ. chorioideus სისხლძარღვოვანი წნული + ბერძ. Karkinos კიბო +  – oma სიმსივნე; სინ.: ქორიოიდული კარცინომა)ავთვისებიანი ნეიროექტოდერმული სიმსივნე, რომელიც ვითარდება  თავის ტვინის სისხლძარღვოვანი წნულების ეპითელიდან. წარმოადგენს ქორიოიდპაპილომის ავთვისებიან ვარიანტს. გვხვდება საკმაოდ Read More …

ქოლინერგული კრიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლინერგული კრიზი – მიასთენიის დროს ავადმყოფებში კუნთოვანი სისუსტის მკვეთრი მომატება სუნთქვის უკმარისობის განვითარებით, რაც გამოწვეულია ანტიქოლინესთერაზული საშუალებების გადაჭარბებული დოზის მიღებით, რომელთა ჭარბი რაოდენობა ახდენს ნერვ – კუნთოვანი გადაცემის ბლოკირებას. ვლინდება გუგების შევიწროება, Read More …

ქოლეცისტოქოლანგიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლეცისტოქოლანგიტი – ნაღვლის ბუშტისა და სანაღვლე გზების ანთება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი

ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი – . ქოლეცისტიტი – ნაღვლის ბუშტის ანთება; შეიძლება მიმდინარეობდეს მწვავედ და ქრონიკულად.  ქრონიკული ქოლეცისტიტი წყნარ პერიოდში ვლინდება ტკივილებით მარჯვენა ფერდქვეშა მიდამოში, გულისრევით, იშვიათად – ღებინებით, ცუდი მადით, პირის ღრუში სიმწარით. აღნიშნული ჩივილები შესაძლოა გამოვლინდეს დიეტის დარღვევისას, ცხიმიანი საკვების Read More …

ქოლესტაზი

ქოლესტაზი – (ბერძ. chole – ნაღველი და stasis – შეგუბება)  პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება ნაღვლის გადასვლის შემცირებით თორმეტგოჯა ნაწლავში მისი წარმოქმნის, ექსკრეციის და (ან) გამოყოფის დარღვევის გამო. შესაძლებელია იყოს ღვიძლგარეშე (სანაღვლე გზების კენჭებით დაცობისას) და ღვიძლშიდა (ჰეპატიტები, ქოლანგიტები), ასევე მწვავე Read More …

ქოლეგრაფია რადიოიზოტოპური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლეგრაფია რადიოიზოტოპური – (ბერძ. Chole ნაღველი + grapho წერა, გამოსახვა)სანაღვლე გზების რადიოიზოტოპური გამოკვლევა, რომელიც დამყარებულია ღვიძლის ფიზიოლოგიურ თვისებაზე სისხლიდან შთანთქოს და ნაღვლიდან გამოჰყოს ზოგიერთი ჰეპატოტროპული რადიოფარმაცევტული პრეპარატები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

ქოლეგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლეგრაფია – (ბერძ. Chole ნაღველი + grapho წერა, გამოსახვა)სანაღვლე გზების რენტგენოლოგიური კვლევის მეთოდი, რომელიც მდგომარეობს გარკვეულ ვადებში მათ რენტგენოგრაფიაში, ორგანიზმში რენტგენოსაკონტრასტო ნივთიერებების შეყვანის შემდგომ, რომლებიც სისხლიდან ხვდებიან ღვიძლში და გამოიყოფიან ნაღველთან ერთად. Read More …

ქოლანგიოგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლანგიოგრაფია – რენტგენოდიაგნოსტიკის მეთოდების ერთობლიობა, რომელიც საშუალებას იძლევა სანაღვლე გზების გამოსახულების, მათი ქვებისა და სტრიქტურების ვიზუალიზაციის. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფსევდობულბარული დამბლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდობულბარული დამბლა – ხახის, ხორხის, ენის კუნთების დამბლა, რომელიც გამოწვეულია კორტიკობულბარული გზების ორმხრივი დაზიანებით. ვლინდება მეტყველების დარღვევით, ყლაპვის დარღვევით, ნაძალადევი სიცილითა და ტირილით, ორალური ავტომატიზმის რეფლექსებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

ფორნიკოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფორნიკოტომია – (ლათ. Fornx თაღი + ბერძ. Tome გაკვეთა) სტერეოტაქსული ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს თავის ტვინის თაღში ერთი ან ორივე მხრიდან გამტარი გზების მოშლაში; ოპერაციის მიზანია პათოლოგიური იმპულსაციის შეწყვეტა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

ფერსტერის სიმპტომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფერსტერის სიმპტომი – (О.  Foerster,  გერმ.  ნევროპათოლოგი და ფსიქიატრი)   ბავშვთა ცერებრალური დამბლის ფორმა, რომელიც განპირობებულია დიდი ტვინის შუბლის წილების განუვითარებლობით და შუბლ – ხიდნათხემოვანი გზების განუვითარებლობით; ვლინდება კუნთოვანი ტონუსის მკვეთრი დაქვეითებით, ჰიპერკინეზებით, Read More …

უკანა ხვრელის ატრეზია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უკანა ხვრელის ატრეზია – არადროული დიაგნოსტირების დროს შესაძლოა გამოიწვიოს ნაწლავთა დაბალი გაუვალობა. უკანა ხვრელის ატრეზია ხშირად კომბინირებულია სწორი ნაწლავის ატრეზიასთან ან აგენეზიასთან. სწორი ნაწლავის ატრეზია, როგორც წესი, ვლინდება სხვადასხვა ფისტულების სახით. გოგონებში Read More …

ტრაქტოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაქტოტომია – (ლათ. Tractus, აქ ტრაქტი, გზა + ბერძ. Tome გაკვეთა)თავის ტვინის ან ზურგის ტვინის გამტარი გზების გადაკვეთის ოპერაცია, ცენტრალურ ნერვულ სისტემის ზემო და ქვემდებარე ნაწილებში პათოლოგიური იმპულსების გატარების შეწყვეტის მიზნით. გაფრთხილება! Read More …

ტრაქეა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაქეა – (trachea)  ჰაერის გამტარი გზების ლულისებრი ღრუ ორგანო. შედგება ლორწოვანი გარსის, ლორწქვეშა ჩანაფენის, ბოჭკო­ვან – ხრტილოვანი და ადვენტიციური გარსებისაგან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ტრავმული შოკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრავმული შოკი – ორგანიზმის ზოგადი მძიმე რეაქცია ქსოვილთა მასიური ტრავმისა და სისხლდაკარგვის გამო. ეტიოლოგია: მძიმე დახურული და ღია მოტეხილობები, შინაგანი ორგანოების ტრავმები, ფართო ჭრილობები. შოკის განვითარების მთავარი ფაქტორია  ნერვული სისტემის ელემენტების ტრავმა, Read More …

სპოროტრიქოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპოროტრიქოზი – (sporotrichosis; სინ.: ბერმან – გუჟეროს დაავადება, სპოროტრიქოზული ლიქენი) ქრონიკული ღრმა მიკოზი, რომელიც აზიანებს კანს, კანქვეშა უჯრედისს, ლორწოვან გარსებს, ლიმფურ კვანძებს, იშვიათად შინაგან ორგანოებსა და ძვლებს. ინფექციის წყაროა ნიადაგი, ზოგიერთი მცენარე. Read More …

სპინოცერებელარული დეგენერაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპინოცერებელარული დეგენერაცია – (degeneratio spinocerebellaris; ანატ. medulla spinalis ზურგის ტვინი + cerebellum ნათხემი) ზურგის ტვინში ნათხემოვანი გზების დისტროფია; ხშირია მემკვიდრეობითი დაავადებების დროს (ფრიდრეიხის დაავადება და სხვ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

სპასტიკური დამბლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპასტიკური დამბლა – დამბლა, რომელიც მიმდინარეობს კუნთების ტონუსის მომატებით, პათოლოგიური რეფლექსებით, კლონუსით; უკავშირდება პირამიდული გზების დაზიანებას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სლოკინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სლოკინი – (ნერვ. დაავ.) – დიაფრაგმის კლონური კრუნჩხვები. ვითარდება ენცეფალიტების, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის დარღვევის, ნაწლავთა გაუვალობის, ნევროზების დროს, ოპერაციების შემდეგ და ა.შ. მკურნალობა. აუცილებელია სლოკინის მიზეზის დადგენა. სიმპტომური მკურნალობა: შიგნით მისაღებად Read More …

სილვესტის დაავადება ანუ სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სილვესტის დაავადება ანუ სინდრომი – ეპიდემიური მიალგია, მწვავე ეპიდემიური მიოზიტი, ეპიდემიური პლევროდინია, მშრალი პლევროზია, ეპიდემიურ – კუნთოვანი რევმატიზმი, ”ეშმაკის გრიპი”. ეპიდემიური მიოზიტი ”ბ”ჯგუფის კოკსაკის ვირუსით გამოწვეული ეპიდემიური ხასიათის დაავადება. პირველად დადგინდა კუნძულ Read More …

სასუნთქი გზების უცხო სხეულები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასუნთქი გზების უცხო სხეულები – (ქირურგ.) – უხშირესად გვხვდება ბავშვებში, რომლებიც ხშირად იდებენ პირში წვრილ საგნებს (მძივებს, კენჭებს, მონეტებს). უეცარი ღრმა ჩასუნთქვის, ხველის შეტევის, საუბრის დროს აღნიშნული წვრილი საგნები შეიძლება მოხვდნენ სასუნთქ Read More …

სასუნთქი გზების სკლერომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასუნთქი გზების სკლერომა – (ყელ – ყურ – ცხვ. დაავ.) ქრონიკული ინფექციური დაავადება, რომლის გამომწვევია ვოლკოვი – ფრიშის ჩხირი. სიმპტომები. ცხვირის, ხახის (უხშირესად ცხვირხახის, ხორხის, ტრაქეის, მთავარი ბრონქების) ლორწოვანი გარსის ნელა პროგრესირებადი Read More …