წამწამოვანი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წამწამოვანი უჯრედები – (cellulae ciliares) სასუნთქი გზების ეპითელიუმის წამწამოვანი (მოციმციმე) უჯრედები (epitheliocyti ciliati), რომელთა აპიკალურ ზედაპირზე მრავალრიცხოვანი წამწამებია. იხ.სინ.მოციმციმე უჯრედები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ცხვირის ცემინება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ცემინება – ორგანიზმის დაცვის უპირობორეფლექსური რეაქცია, რომელსაც იწვევს ცხვირის ლორწოვანი გარსის მგრძნობიარე ნერვული დაბოლოებების გაღიზიანება. აადვილებს ცხვირის ღრუდან მტვრის, ლორწოსა და და სხვ. გამაღიზიანებელი ნივთიერების მოცილებას. სასუნთქი გზების ინფექციური დაავადების (გრიპი Read More …

ცილინდრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცილინდრომა – (cyindroma; ცილინდრი + – oma სიმსივნე; სინ.: ადენოცისტური კიბო) ავთვისებიანი ეპითელური სიმსივნე, რომელიც ხასიათდება ცილინდრული სტრუქტურების წარმოქმნითა და სტრომის ჰიალინოზით. ცილინდრომა ვითარდება სანერწყვე ჯირკვლებში, მაგრამ შესაძლოა განვითარდეს საცრემლე ჯირკვლებშიც, ზედა Read More …

შიოგრენის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიოგრენის სინდრომი – შემაერთებელი ქსოვილის ავტოიმუნური სისტემური დაზიანება. დამახასიათებელია პათოლოგიურ პროცესში შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების, უმთავრესად სანერწყვე და საცრემლე ჯირკვლების ჩართვა და ქრონიკული პროგრესირებადი მიმდინარეობა. დაავადების წარმოშობაში გარკვეული როლი ენიჭება ვირუსულ ინფექციასა და Read More …

შეწოვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შეწოვა – უჯრედული მემბრანების გავლით უჯრედში ნივთიერებების შეღწევის აქტიური ფიზიოლოგიური პროცესი, ხოლო უჯრედებიდან – ორგანიზმის შიგა გარემოში. შეწოვა ხორციელდება წვრილ და მსხვილ ნაწლავებში, პირის ღრუსა და კუჭის ლორწოვანი გარსების ზედაპირიდან, სასუნთქი გზებიდან Read More …

ღებინება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღებინება – კუჭის შიგთავსის უნებლიე, ბიძგისმაგვარი ამოსროლა პირიდან. აღნიშნული აქტი რეგულირდება სპეციალური ღებინების ცენტრის მიერ, რომელიც კოორდინაციას უწევს პილორუსის, კუჭის მუსკულატურის, აგრეთვე სასუნთქი და მუცლის პრესის კუნთების შეთანხმებულ შეკუმშვებს. ღებინება შესაძლოა განვითარდეს Read More …

ქონდრიოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრიოსომები – (chondriosomata ბერძნ.chondros  –  მარცვალი და soma, somatos  –  სხეული)  –  მიტოქონდრიები  უჯრედის ორგანოიდის, ე.წ.ქონდრიომის განაწევრები, რომლებიც ასრულებენ უჯრედის სასუნთქი ცენტრებისა და ენერგიის აკუმულატორების როლს. უჯრედის ამ სტრუქტურული კომპონენტების აღსანიშნავად თანამედროვე Read More …

ქოლინერგული კრიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლინერგული კრიზი – მიასთენიის დროს ავადმყოფებში კუნთოვანი სისუსტის მკვეთრი მომატება სუნთქვის უკმარისობის განვითარებით, რაც გამოწვეულია ანტიქოლინესთერაზული საშუალებების გადაჭარბებული დოზის მიღებით, რომელთა ჭარბი რაოდენობა ახდენს ნერვ – კუნთოვანი გადაცემის ბლოკირებას. ვლინდება გუგების შევიწროება, Read More …

ფსევდოაბდომინური სიდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოაბდომინური სიდრომი – (ბერძ. Pseudes ცრუ + ლათ. Abdominalis მუცლის; სინ.: ცრუ მწვავე მუცელი) ტერმინი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება კლინიკურ ლიტერატურაში; აერთიანებს ორგანიზმის სხვადასხვა სისტემებისა და ორგანოების დაავადებებსა და პათოლოგიურ მდგომარეობებს, მუცლის ღრუს Read More …

ფრენსისის (ანუ ფრანსისის) დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრენსისის (ანუ ფრანსისის) დაავადება – ტულარემია, კურდღლის ცხელება, კურდღლის დაავადება, იწვევს ტულარენსის ბაქტერია, ბაქტერიის რეზერვუარია ძუძუმწოვრები (განსაკუთრებით კურდღელი), გადამტანი კი  –  სხვადასხვა ფეხსახსრიანი. ადამიანზე გადატანა ხდება დაზიანებული კანიდან  –  ლორწოვანიდან, კუჭ – Read More …

ფილტვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტვი – (ლათ.pulmo ბერძნ.pneumon)  სასუნთქი სისტემის მთავარი ორგანო, შედგება ბრონქების დატოტვილი ჰაერგამტარი გზებისა და სასუნთქი სისტემის რესპირაციული ნაწილის  –  ფილტვების ბუშტუკების  –  ალვეოლათა სისტემისაგან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ფილტვების სასუნთქი ნაწილის ლორწოვანი გარსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტვების სასუნთქი ნაწილის ლორწოვანი გარსი – (tunica mucosa / respiratoria)   შიგნითა გარსი, ამოფენილი მრავალრი­გიანი პრიზმული წამწამოვანი ეპითელიუმით და შეიცავს წამწამოვან, ყაითნოვან, ბაზალურ, ფიალისებრ უჯრედებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა – შინაგანი სუნთქვის მაჩვენებელი; ჰაერის მოცულობა, რომელიც გამოიდევნება სასუნთქი გზებიდან, მაქსიმალური ჩასუნთქვის შემდეგ, მაქსიმალური ამოსუნთქვისას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფაციო – ლონდეს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფაციო – ლონდეს დაავადება – ნერვული სისტემის მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც ხასიათდება ქალას ნერვების მამოძრავებელი ბირთვების სწრაფად პროგრესირებადი დეგენერაციით. ვლინდება ბავშვობის ან მოზარდთა ასაკში მეტყველების, ყლაპვის,  მოშლით, მიმიკური კუნთების სისუსტით, სტრიდორით; მოგვიანებით წარმოიქმნება Read More …

ფაუნდლერ – ჰურლერის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფაუნდლერ – ჰურლერის დაავადება – ახასიათებს გარგოილიზმი(საზიზღარი შესახედაობა), ლიპოჰონდროოსტეოდისტროფია. თანდაყოლილი დაავადება, ხასიათდება ორგანოების ლიპოიდური ინფილტრაციით (უხშირესად ღვიძლის, ელენთის), მრავლობითი დიზოსტოზებით, ქონდროდისტროფიით, ფსიქიკური განუვითარებლობით, ტანმორჩილობით, ვლინდება სიცოცხლის პირველ 3 – 4 თვეს. დაავადებულნი Read More …

უვეოპაროტიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უვეოპაროტიტი – (uveoparotitis; uvea თვალის სისხლძარღვოვანი გარსი +პაროტიტი; ჰეერფორდტის სინდრომი) – სინდრომი, რომელიც ხასიათდება ორმხრივი პაროტიტის შერწყმით ორმხრივ უვეიტთან; ზოგჯერ მიმდინარეობს ნევრული სისტემის (პოლინევრიტი, მენინგოენცეფალიტი), ასევე სასუნთქი გზებისა და ლიმფური კვანძების დაზიანებით. Read More …

ტურეტის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტურეტის სინდრომი – (G. G. De la Tourette, ფრანგი ნევროლოგი; სინ.: პაროქსიზმული გენერალიზებული ტიკი)ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანების სიმპტომთკომპლექსი, რომელიც ხასიათდება სახის, კისრის, ზედა და ქვედა კიდურების კუნთების პაროქსიზმული  ტიკებით, სასუნთქი მუსკულატურის და Read More …

ტრაქეოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაქეოტომია  – (ბერძ. Tracheia სასუნთქი ყელი + Tome გაკვეთა)ტრაქეის წინა კედლის გაკვეთის ოპერაცია მწვავე ასფიქსიის ლიკვიდაციის მიზნით, ასევე დიაგნოსტიკური და სამკურნალო ენდოტრაქეალური და ენდობრონქული ჩარევების ჩასატარებლად, ოპერაციის ჭრილობის შემდგომი გაკერვით. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

ტრაქეოსტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაქეოსტომია – (ბერძ. Tracheia სასუნთქი ყელი + stoma პირი)ტრაქეის წინა კედლის გაკვეთის ოპერაცია, მის სანათურში კანულის შემდგომი შეყვანით ან სტომის შექმნით სუნთქვის უზრუნველსაყოფად ან ენდოტრაქეალური და ენდობრონქული სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო მანიპულაციების ჩასატარებლად. Read More …

ტრავმული შოკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრავმული შოკი – ორგანიზმის ზოგადი მძიმე რეაქცია ქსოვილთა მასიური ტრავმისა და სისხლდაკარგვის გამო. ეტიოლოგია: მძიმე დახურული და ღია მოტეხილობები, შინაგანი ორგანოების ტრავმები, ფართო ჭრილობები. შოკის განვითარების მთავარი ფაქტორია  ნერვული სისტემის ელემენტების ტრავმა, Read More …

ტეტანოიდური სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტეტანოიდური სინდრომი  – (syndromum tetanoideum)კიდურების, სახის, ხორხის, ზოგჯერ სასუნთქი კუნთებისა და შინაგანი ორგანოების გლუვი მუსკულატურის განმეორებითი, ტონური შეკუმშვების შეტევები, განპირობებული მინერალური ცვლის მოშლით, უმთავრესად კალციუმის და მჟავა ტუტოვანი წონასწორობის; აღინიშნება ფარისებრახლო ჯირკვლების Read More …

სუნთქვის ცენტრი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სუნთქვის ცენტრი – ნერვული წარმონაქმნი მოგრძო ტვინში, რომელიც უზრუნველყოფს სასუნთქი  კუნთების კოორდინირებულ რიტმულ მოქმედებას და სუნთქვის შეგეუებას ორგანიზმის გარე და შინაგანი გარემოს ცვლილებებთან. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა Read More …

სპოროტრიქოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპოროტრიქოზი – (sporotrichosis; სინ.: ბერმან – გუჟეროს დაავადება, სპოროტრიქოზული ლიქენი) ქრონიკული ღრმა მიკოზი, რომელიც აზიანებს კანს, კანქვეშა უჯრედისს, ლორწოვან გარსებს, ლიმფურ კვანძებს, იშვიათად შინაგან ორგანოებსა და ძვლებს. ინფექციის წყაროა ნიადაგი, ზოგიერთი მცენარე. Read More …

სლოკინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სლოკინი – (ნერვ. დაავ.) – დიაფრაგმის კლონური კრუნჩხვები. ვითარდება ენცეფალიტების, თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის დარღვევის, ნაწლავთა გაუვალობის, ნევროზების დროს, ოპერაციების შემდეგ და ა.შ. მკურნალობა. აუცილებელია სლოკინის მიზეზის დადგენა. სიმპტომური მკურნალობა: შიგნით მისაღებად Read More …

სისხლხველება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისხლხველება – ჰემოპტოე, სასუნთქი ორგანოებიდან სისხლის გამოყოფა ხველების დროს. ნახველში შეიძლება იყოს სისხლის ”ძაფები”, სისხლის მინარევი, სუფთა სისხლი, ”ჟანგიანი” ნახველი და სხვ. ფილტვებიდან სისხლდენის დროს სისხლის დიდი რაოდენობა გამოიყოფა. სისხლხველება გვხვდება ტუბერკულოზის, Read More …

სისხლიანი ხველა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისხლიანი ხველა – ხველისას სასუნთქი გზებიდან სისხლის, ან სისხლიანი ნახველის გამოყოფა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სილვესტის დაავადება ანუ სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სილვესტის დაავადება ანუ სინდრომი – ეპიდემიური მიალგია, მწვავე ეპიდემიური მიოზიტი, ეპიდემიური პლევროდინია, მშრალი პლევროზია, ეპიდემიურ – კუნთოვანი რევმატიზმი, ”ეშმაკის გრიპი”. ეპიდემიური მიოზიტი ”ბ”ჯგუფის კოკსაკის ვირუსით გამოწვეული ეპიდემიური ხასიათის დაავადება. პირველად დადგინდა კუნძულ Read More …

სასუნთქი გზების უცხო სხეულები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასუნთქი გზების უცხო სხეულები – (ქირურგ.) – უხშირესად გვხვდება ბავშვებში, რომლებიც ხშირად იდებენ პირში წვრილ საგნებს (მძივებს, კენჭებს, მონეტებს). უეცარი ღრმა ჩასუნთქვის, ხველის შეტევის, საუბრის დროს აღნიშნული წვრილი საგნები შეიძლება მოხვდნენ სასუნთქ Read More …

სასუნთქი გზების სკლერომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასუნთქი გზების სკლერომა – (ყელ – ყურ – ცხვ. დაავ.) ქრონიკული ინფექციური დაავადება, რომლის გამომწვევია ვოლკოვი – ფრიშის ჩხირი. სიმპტომები. ცხვირის, ხახის (უხშირესად ცხვირხახის, ხორხის, ტრაქეის, მთავარი ბრონქების) ლორწოვანი გარსის ნელა პროგრესირებადი Read More …

სასუნთქი გზების მწვავე კატარი

სასუნთქი გზების მწვავე კატარი – კლინიკურად მსგავსი მწვავე ინფექციური დაავადებების საერთო სახელწოდება, რომელთა გამომწვევია უპირატესად ვირუსები (ადენოვირუსები, რეოვირუსები, ენტეროვირუსები); გადაეცემა ჰაერ – წვეთოვანი გზით; რეგისტრირდება სპორადიული შემთხვევებისა და ეპიდემიური აფეთქებების სახით; ხასიათდება სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსების ანთებით (მაგალითად, რინოფარინგიტის, ლარინგოტრაქეიტის Read More …