Tag Archives: ნერგების

ღერძული ნერგების კომპლექსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღერძული ნერგების კომპლექსი – (complexus axilaris blasti)   ნერვული სისტემის, ღერძული ჩონჩხის ქორდის და სომატური მუსკუ­ლა­ტურის ნერგების ერთობლიობაა. ქორდიანთა ემბრიოგენეზის დროს ეს ნერგი განლაგდება ღერძის სიმეტრიულად და გაივლის ქორდას ან ხერხემალს. უფრო ზუსტად, ქორდის ზევით მდებარეობს ნერვული ფირ­ფიტა, ქვევით  –  ნაწლავის ენდოდერმა, გვერდით  –  მეზოდერმა. ნერგების ასეთი განლაგება

Read More

სასქესოთეორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასქესოთეორია – / ჩანასახოვანი / გზის ანუ ჩანასახოვანი პლაზმის უწყვეტობის შესახებ  –  ამ თეორიის მიხედვით, სასქესო ნერგისა და სხვა დანარჩენი ნერგების განვითარების გზის გამოცალკევება მიმდინარეობს ემბრიოგენეზის ადრეულ ეტაპებზე. ვეისმანის მიხედვით, სასქესო ნერგი ადრე გამოცალკევდება სხვა ნერგებიდან და დამოუკი­დებელია ორგანიზმისაგან. ამასთან დაკავშირებით თითქოსდა არსებობს ორი პლაზმა: ჩანასახოვანი, რომელიც

Read More

პალიგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პალიგენეზი – (paligenesis ბერძნ.palaios – ძველი, genesis – განვითარება) ორგანიზმის ინდივიდუალური განვითარების დროს პროცესთა კომპლექსი, რომელიც ასახავს წინაპართა მემკვიდრეობით მიღებული აგებულების ძირიადი ნიშნების გამეორებას, რეკაპიტულაციას. პალიგენეზური ნიშნები არეკლავს ორგანიზმის ფილოგენეზურ განვითარებას, ანუ ისინი რეკაპიტულაციის ნიშნებია. პალიგენეზურ ნიშნად მიჩნეულია ემბრიონული ნერგების ღერძული კომპლექსის განლაგება. აღნიშნული კომპლექსი გასტრულაციის პროცესში

Read More

გასტრულაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გასტრულაცია – (gastrulatio ბერძნ.gaster – კუჭი) ემბრიოგენეზის პერიოდია, რომელიც დაყოფის მომდევნოა და რომლის დროსაც ბლას­ტულიდან წარმოიქმნება გასტრულა. მიმდინარეობს ჩანასახის განვითა­რების მეორე, მესამე კვირას გასტრულის – (gastrulata) წარმოქმნით. ნაწ­ლავღრუიანებსა და ღრუბელებში იგი ორშრიანია, ხოლო მათზე მაღალ საფეხურზე მდგომ ორგანიზმებში სამი ჩანასახოვანი ფურცლის – ექტოდერმის, მეზოდერმისა და ენდოდერმისაგან შედგება.

Read More

განვითარების მექანიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი განვითარებისმექანიკა – ექსპერიმენტული მეთოდის მეშვეობით სწავლობს ორგანიზმის ინდივიდუალური განვითარების პროცესში ემბრიონული ნერგების გადაადგილებისა და ცვლილებების კანონზომიერებებს. მBUHაWBა E}HთდთბBC – (migratio cellularum ლათ.migratio – გადასახლება) განვითარებადი ორგანიზმის შემადგენლობაში უჯრედების აქტიური გადაადგილება. მიგრაციის უნარი აქვს სხვადასხვა ემბრიონულ ნერგს – (გონოციტებს) და განგლიური ფირფიტის უჯრე­დებს. უჯრედთა და მათი კომპლექსების გადაადგილება

Read More