Tag Archives: ქრომატიდი

უნივალენტა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უნივალენტა – (univalenta ლათ. unus – ერთი) ერთეული, შეწყ­ვილებული ქრომოსომა პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოცი­ტების მეიოზის პროფაზის დროს. უნივალენტური ქრომოსომები თავის მხრივ შედგება ორი ქრომატიდისაგან, რის გამოც მათ დიადებს უწოდებენ. შეუწყვილებელი უნივალენტური ქრომოსომებისგან განსხვავებით, შეწყვილებულ ჰომოლოგიურ ქრომოსომებს უწოდებენ ბივალენტებს, ანუ ბივალენტურ ქრომოსომებს. ტერმინი „უნივალენ­ტა“ ჰეკელმა შემოიღო (1892).

Read More

ტეტრადები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტეტრადები – (ბერძნ.tetras, tetrados  –  ოთხი)  –  განვითარებადი სასქესო  უჯრედების ( პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების) ქრომოსომული კომპლექსები, რომლებიც წარმოდგენილია ბივალენ­ტებით, ე.ი. მეიოზის პროფაზის დროს შეწყვილებული ორი ქრომატიდისაგან. ამრიგად, ქრომატიდების საერთო რიცხვი ბივალენ­ტურ კომპლექსში ოთხის ტოლია. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000

Read More

მეიოზის ანაფაზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეიოზის ანაფაზა – (anaphasis meiosis იხ.ანაფაზა მიტოზის) I რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების მომწიფების I გაყოფის (რედუქ­ციული დაყოფის) სტადია, რომლის განმავლობაში შეწყვილებუ­ლი ჰომო­ლოგიური ქრომოსომები ერთიმეორეს შორდება და საპირის­პირო პოლუ­სე­ბი­სკენ მიემართება. ამ მომენტში თითოეული ჰო­მოლო­გიური ქრომოსო­მა შედგება ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული ორი ქრომატიდი­საგან. ასეთ ქრომოსომებს უწოდებენ დიადებს . დიადების გახ­ლეჩა

Read More

დიპლონემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიპლონემა – (diplonema ბერძნ.diploos – ორმაგი და nema – ძაფი) პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების მეიოზის პროფაზის სტადია, რომელიც პაქინემის მომდევნოა და რომლის დროს იწყება ქრომატიდების დაცილების პროცესი შეწყვილებულ ჰომოლოგიურ ქრო­მოსომებში. ამის შედეგად ჰომოლოგიური ქრომოსომების წყვი­ლები (ბივალენტები) ოთხი ქრომოსომისაგან შედგენილი აღმოჩნდებიან და მათ უკვე ტეტრადები ეწოდება. ამავე

Read More

დიადები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიადები – (diades ბერძნ.di – ორი; იხ.სინ.უნივალენტა) მეიოზური ქრომოსომები, რომლებიც შედგებიან ერთმანეთთან დაკავშირებული, მაგრამ რამდენადმე უკვე განცალკევებული ორი ქრომატიდისაგან. მეიოზური გაყოფის პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების ბირთვებში დიადების რიცხვი დიპლოიდური რიცხვის ტოლია. ჰო­მოლოგიური ქრომოსომების (დიადების) კონიუგაციის შემდეგ მეიოზის პროფაზაში იქმნება ფიგურები, ე.წ.ტეტრადები . (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე.

Read More