ჩართული დისკოები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩართული დისკოები – (disci intercalati)  გულის კუნთის ქსო­ვილის ბოჭკოებში უჯრედშორისი საზღვრები. თავისი ულტრასტრუქ­ტურით ჩართული დისკოები ანუ ფირფიტები დესმოსომების მსგავსია და მათ აქვთ არასწორი ზიგზაგისებრი ხაზის სახე, რომელიც წარ­მოქმნილია ორი მოსაზღვრე კუნთოვანი უჯრედის Read More …

შარკოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარკოს დაავადება – გვერდითი ამიოტროფული სკლეროზი –  უცნობი ეტიოლოგიის ნერვული სისტემის ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადება. ახასიათებს თავისა და ზურგის ტვინის მამოძრავებელი ნეირონების დაზიანება, ქერქ – ზურგტვინისა და ქერქ – ბირთვთა ბოჭკოების დეგენერაცია. გამოვლინდება Read More …

შარკო – მარი – ტუტის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარკო  – მარი – ტუტის დაავადება – მემკვიდრეობითი დაავადებების ჯგუფი, რომელიც ხასიათდება პერიფერიული ნერვული ბოჭკოების დეგენერაციით. ერთ შემთხვევაში დაავადება უკავშირდება მათი მიელინური გარსების წარმოქმნის დარღვევას (დემიელინიზირებადი, ანუ ჰიპერტროფული ვარიანტი), სხვა შემთხვევებში ზიანდება Read More …

ფუნიკულარული მიელოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუნიკულარული მიელოზი – კლინიკური სინდრომი, რომელიც განპირობებულია ზურგის ტვინის უკანა და გვერდითი ლარების დეგენერაციული დაზიანებით, რაც თავის მხრივ დაკავშირებულია ვიტამინ B12 უკმარისობასთან. უკანა ბაგირაკების ფუნქციის დარღვევა იწვევს პარესთეზიებსა და გაბუჟებას ტერფებში, ტორტმანით Read More …

ფრიდრეიხის ატაქსია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრიდრეიხის ატაქსია – მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია ზურგის ტვინის გამტარი სისტემებისა და პერიფერიული ნერვული ბოჭკოების  დეგენერაციასთან. ვლინდება 8 – 15 წლის ასაკში მერყევი ნაბიჯებითა და ხშირი დაცემებით. აღინიშნება ატაქსია და მოძრაობის კოორდინაციის Read More …

ფიბრილაცია გულის პარკუჭების

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიბრილაცია გულის პარკუჭების – – გულის პარკუჭების ცალკეული კუნთოვანი ბოჭკოების პათოლოგიური შეკუმშვა, რომლებიც ვერ უზრუნველყოფს მათ ეფექტურ მუშაობას. ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობენ  გულის პარკუჭების ფიბრილაციის განვითარებას არის ჰიპოქსია, მიოკარდის იშემია, ინტოქსიკაცია, ელექტროლიტური Read More …

ფასციკულაციები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფასციკულაციები – (fasciculus – კონა, იოგი) კუნთოვანი ბოჭკოების ცალკეული კონების უნებლიე, სწრაფი შეკუმშვა, რომელიც შესამჩნევია თვალით, მაგრამ არ იწვევს მოძრაობას; ჩვეულებრივ აღინიშნება იმ ზონებში, რომლებიც ინერვირდება დაზიანებული ზურგის ტვინის წინა რქებით ან Read More …

ფავრ – რაკუშოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფავრ – რაკუშოს დაავადება – (M. J. Favre, ფრანგ. დერმატოლოგი; J. Racouchot, ფრანგი დერმატოლოგი; სინ.: კანის ელასტოიდოზი ცისტებითა და კომედომებით, კანის კვანძოვანი ელასტოიდოზი) კანის ელასტიკური ბოჭკოების  დისტროფიული ცვლილებები ხანშიშესულ მამაკაცებში, რასაც თან Read More …

უჯრედშორისი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედშორისი ნივთიერება – (substantia intercellularis) – ფიბრობლასტური რიგის უჯრედების დიფერენცირების პროდუქტი, რომელიც შედგება ბოჭკოვანი სტრუქტურების, ამორფული (ძირითადი) ნივთიერებისა და ქსოვილოვანი სითხისაგან. უჯრედშორისი ნივთიერება შეიცავს კოლაგენურ, პრეკოლაგენურ, რეტიკულურ და ელასტიკურ ბოჭკოებს , აგრეთვე Read More …

უჯრედი – სატელიტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – სატელიტები – (satellitocyti ლათ. satelles – თანამგ­ზავრი, თანამონაწილე) – 1. ნეიროგლიის უჯრედები, რომლებიც ნეირონების სხეულს გარს ეკვრიან. სინ. უჯრედები მანტიისებრი, უჯრედები ოლიგოდენდროგლიის; 2. მიობლასტის ტიპის უჯრედები, რომლებიც მოგვიანებით აღმოაჩინეს ელექტრონული Read More …

უჯრედების დეგენერაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედების დეგენერაცია – (degeneratio cellularum ლათ. degenerare – გადაგვარება) –  უჯრედების გადაგვარება, როგორც მათი განვითარების (ფიზიოლოგიური დეგენერაცია) ანდა დამაზიანე­ბელი ფაქტორების მოქმედების შედეგი (პათოლოგიური დეგენერაცია). მორფოლოგიურად უჯრედის დეგენერაციის სურათი შეიძლება სულ სხვადასხვაგვარი იყოს. Read More …

ტროპონინი Т

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტროპონინი Т – ცილა, რომელიც მონაწილეობს განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების შეკუმშვის რეგულაციის პროცესში. წარმოადგენს მიოკარდის დაზიანების მაღალმგრძნობიარე მარკერს (კარდიომარკერი). სისხლში დაზიანებული კარდიომიოციტიდან ტროპონინი Т – ს გამოთავისუფლების დინამიკა ისეთია, რომ ეს მოლეკულა სისხლში ვლინდება  Read More …

ტვინის ქსელისებრი გარსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინის ქსელისებრი გარსი – (arachnoidea mater)  წარმოდგე­ნილია ნაზი ფაშარი შემაერთებელი ქსოვილის თხელი ფენით, რომელიც დაკავშირებულია კოლაგენური ელასტიკური ბოჭკოების ბადით ტვინის რბილ გარსთან. ქსელისებრქვეშა სივრცე შეიცავს ცერებროსპინურ სითხეს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

სფინქტერი

სფინქტერი – მილისებრ ორგანოებში რგოლურად განლაგებული კუნთოვანი ბოჭკოების სისტემა, რომლის შეკუმშვის შედეგად მთლიანად იკეტება ან ვიწროვდება მილის სანათური. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

სტრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტრომა – (ბერძნ. stroma  –  საფენი, საგებელი) (ბიოლ.), 1. ადამიანისა და ცხოველთა ორგანოების (ჯირკვლების, საკვერცხის, ელენთის, ლიმფური კვანძების და მისთ.) ქსოვილური ელემენტები (უმეტესად  –  შემაერთებელი ქსოვილის) ბოჭკოების წნულების ერთობლიობა, რ – იც Read More …

სტომა

სტომა – 1. (სტომატ.) ხვრელი, პირი (ხელოვნური ხვრელის შექმნა მაგალითად, ტრაქეოსტომა). 2.  ადამიანის ორგანოების ქსოვილური ელემენტების ბოჭკოების წნულების ერთობლიობა, რომელიც სხვა უჯრედებს უკავშირებს ერთმანეთს და საყრდენს უქმნის მათ [ქსე] გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

სტარლინგის კანონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტარლინგის კანონი – (E. H. Starling, ინგლ. ფიზიოლოგი; სინ.: ფრანკ – სტარლინგის კანონი, გულის კანონი) ფიზიოლოგიური კანონზომიერება, რომელიც ადგენს გულის შეკუმშვის ძალის დამოკიდებულებას მიოკარდის ბოჭკოების გაჭიმვის ხარისხზე. სტარლინგის კანონი ადგენს დამოკიდებულებას დიასტოლაში Read More …

სპრაუტინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპრაუტინგი – აღდგენის პროცესი პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში, რომელიც ხასიათდება ნერვული ბოჭკოების აქსონებიდან ახალი ტოტების გაზრდით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სარკოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოსომები – (sarcosomata ბერძნ. sarx, sarcos  –  ხორცი და soma, somatos  –  სხეული) ოვალური ან მომრგვალებული ფორმის მიტოქონდრიები , რომლებიც განლაგებული არიან განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების სარკოპლაზმაში მიოფბირილებს შორის. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

სარკოპლაზმური ბადე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოპლაზმური ბადე – (rete sarcoplasmicum ლათ.rete  –  ბადე და sarx, sarcos  –  ხორცი) იხ.განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების სარკოპლაზმის ენდოპლაზმური ბადე. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! Read More …

სარკოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოპლაზმა – 1. (sarcoplasma ბერძნ. sarx, sarcos  –  ხორცი და იხ.პლაზმა) კუნთოვანი  უჯრედების (მიობლასტების სარკობლასტების) და განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების ციტოპლაზმა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

სარკოლიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოლიზი – (sarcolysis ბერძნ.sarc  –  ხორცი და lysis  –  გახსნა) ფერმენტების ზეგავლენით განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების გახსნის პროცესი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

რეფლექტორული კონტრაქტურები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეფლექტორული კონტრაქტურები – (ქირურგ.) ვლინდება კიდურების ცეცხლნასროლი ჭრილობების დროს. მათი განვითარება განპირობებულია ნერვების მგრძნობიარე ბოჭკოების ხანგრძლივი გაღიზიანებით. ამას მივყავართ კუნთების ტონუსის მუდმივ მატებამდე, კიდურების ფიქსირებულ მგომარეობამდე.  კონტრაქტურები ისტერიის ფონზე ხასიათდებიან იმით, რომ Read More …

რეტიკულური ფორმაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეტიკულური ფორმაცია – 1. (formatiore ticularis; სინ.: რეტიკულური სუბსტანცია)  სტრუქტურების ერთობლიობა, რომლებიც მდებარეობს ტვინის ღეროსა და ზურგის ტვინის ცენტრალურ ნაწილებში. რეტიკულური ფორმაციისათვის დამახასიათებელია დიდი რაოდენობით ნერვული ბოჭკოების არსებობა,  რომლებიც მიემართებიან სხვადასხვა მიმართულებით, Read More …

რანვიეს შევიწროება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რანვიეს შევიწროება – / კვანძის შევიწროება / (isthmus nodi) რბილგარსიანი ნერვული ბოჭკოების გარსის გათხელებული რგოლის­ებრი უბნები, რომელთა ადგილას შვანის  უჯრედების ციტოპლაზმაში მიელინის ჩანართები არ არის. რანვიეს შევიწროება შეესაბამება შვანის მეზობელ უჯრედებს შორის Read More …

პტი სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პტი სინდრომი – ეგზოფთალმის შერწყმა თვალის გუგისა და თვალის ნაპრალის გაფართოებასთან ერთად ცალ მხარეს. განპირობებულია კისრის მიდამოში სიმპათიკური ბოჭკოების გაღიზიანებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პრეკოლაგენური ბოჭკოები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პრეკოლაგენური ბოჭკოები – (fibrae precollagenae ლათ.pre – წინა და იხ.ბოჭკოები კოლაგენური) კოლაგენური ბოჭკოების წარმოქმნის საწყისი სტადიის – არგიროფილური ბოჭკოების სახესხვაო­ბა. კოლაგენურ ბოჭკოებად გადაქცევის შემდეგ პრეკოლაგენური ბოჭკოები კარგავენ არგიროფილიას. ამ ბოჭკოების სტრუქტურული სუბერთეულებია Read More …

პირამიდული სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირამიდული სისტემა – (tractus yramidalis) ეფერენტული ნერვული ბოჭკოების სისტემა, რომლებიც აკავშირებენ თავის ტვინის მამოძრავებელ ცენტრებს ქალა – ტვინის ნერვების მამოძრავებელ ბირთვებთან და ზურგის ტვინის წინა რქების ბირთვების უჯრედებთან;  მონაწილეობენ რთული, ნატიფი მოძრაობითი Read More …

პეროქსისომული დაავადებები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პეროქსისომული დაავადებები – მემკვიდრეობითი დაავადებების ჯგუფი, რომლებიც დაკავშირებულია პეროქსისომების ფუნქციონირების დარღვევასთან – ესენი არიან უჯრედული ორგანელები, რომლებშიც ხდება ცხიმოვანი მჟავების დაჟანგვა გრძელ ჯაჭვად, ასევე ნაღვლის მჟავების, ქოლესტერინის, ეთრშემცველი ლიპიდების სინთეზი, რომლებიც მონაწილეობენ Read More …

პერიმიზიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიმიზიუმი – (perimysium ბერძნ.peri – გარშემო და mys, myos – კუნთი) მსხვილკუნთოვანი ბოჭკოების გარშემო შემაერთებელქსოვილოვანი გარსი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა