ჰიპოკორტიციზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰიპოკორტიციზმი – კორტიკოსტეროიდების სეკრეციის უკმარისობის სინდრომი, რომელიც ხასიათდება სხეულის მასის დაქვეითებით, კანის საფარველის, ლორწოვანი გარსების ჰიპერპიგმენტაციით, წყალ – მარილოვანი ცვლის დარღვევითა და დამცველობით – შემგუებლობითი რეაქციების დარღვევებით, ფაღარათით, 17 – კეტოსტეროიდების ექსკრეციის Read More …

ჰიპერტროფია

ჰიპერტროფია – 1. (hypertrophia ბერძნ. hyper  –  ზე და trophe  –  კვება)  –  ქსოვილებისა და უჯრედების მოცულობის გადიდება უჯრედების მასის მომატების ხარჯზე და არა მათი გამრავლების შედეგად (იხ. ჰიპერპლაზია). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

შუამდებარე ადენოჰიპოფიზის შუა წილი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუამდებარე ადენოჰიპოფიზის შუა წილი – (pars intermedia)   მრავალშრიანი ეპითელიუმის ვიწრო ზოლი. ადენოციტები გამოიმუშავებს სეკრეტს, რომელიც უჯრედებს შორის გროვდება კოლოიდური მასის მსგავსად. შუა წილი შეიცავს მელანოციტომასტიმულირებელ ჰორმონს და ლიპოტროპინს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

ქსოვილოვანი ჰომეოსტაზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი ჰომეოსტაზი – (homeostasis textualis)   უზრუნველყოფს ორგანიზმში უჯრედთა საერთო მასის შენარჩუნებას, ე.ი. გაყოფად, დიფერენცირებულ და მომაკვდავ უჯრედთა რაოდენობის შეფარდების შენარჩუნებას. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ფელტის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფელტის სინდრომი – (A. R. Felty, ამერიკ. ექიმი)რევმატიული ართრიტის ფორმა, რომელიც სახსრების დაზიანებასთან ერთად ხასიათდება ნეიტროპენიითა და სპლენომეგალიით. სინდრომი ვითარდება რევმატიული ართრიტით დაავადებულებში, როგორც წესი, სისხლის შრატში რევმატოიდული ფაქტორის არსებობისას, საშუალოდ 10 Read More …

უიპლის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უიპლის დაავადება – იშვიათი დაავადება, რომელიც ხასიათდება ლიპიდური ცვლის დარღვევით, ლიპიდურ – პოლისაქარიდული კომპლექსების დაგროვებით და ანთებითი რეაქციებით სხვადასხვა ორგანოებში. გამომწვევია ჩხირისებრი ბაქტერია. დაავადების მიმდინარეობაში გამოყოფენ 3 ფაზას. თავდაპირველად ვლინდება სისუსტით, ართრალგიებით, Read More …

სპორტული გული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპორტული გული – ტერმინი, რომლითაც აღნიშნავენ გულის მოცულობისა და მისი მასის გაზრდას სპორტსმენებში. შესაძლო გამოვლინებებია: ბრადიკარდია მოსვენებულ მდგომარეობაში, სისტოლური შუილი, გულის რიტმისა და გამტარობის უსიმპტომო დარღვევა, რომელიც ქრება  გულის შეკუმშვათა  სიხშირის გაზრდისას. Read More …

სანფილიპოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სანფილიპოს დაავადება – (S. J. Sanfilippo, ამერიკ. პედიატრი)მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც წარმოადგენს მუკოპოლისაქარიდოზების ერთ  –  ერთ ფორმას და განპირობებულია  გლიკოზამინოგლიკან – ჰეპარანსულფატის ცვლაში მონაწილე სხვადასხვა ფერმენტების უკმარისობით. ცნობილია დაავადების სამი ტიპი: პირველი ტიპის Read More …

პლაზმის დაკარგვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმის დაკარგვა – ცირკულირებადი სისხლის მასის შემცირება სისხლძარღვებიდან სისხლის პლაზმის გამოსვლით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმა – (ბერძნ. plasma – ნაძერწი ფიგურა, გამოძერწილი) – ბიოლოგიურ ლიტერატურაში ამ ტერმინს ხმარობენ „პირველადი წარმომქმნელი მასის“ ან „ცოცხალი ნივთიერების მასის“ მნიშვ­ნელობით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და Read More …

პიკნოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პიკნოზი – (pycnosis ბერძნ.pycnosis – გამკვრივება) უჯრედის დეგენერაციის ერთ – ერთი ფორმა. ამ დროს აღინიშნება უჯრედის ბირთვის ზომის შემცირება, მისი გამკვრივება, შეჭმუხნა და ქრომატინის ჰომოგენური მასის ინტენსიური შეღებვა (ჰიპერქრომატოზი) ქრომატინის შემდგომი დაშლით Read More …

პიკვიკის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პიკვიკის სინდრომი – 1. ზოგადი ჭარბი სიმსუქნის დროს შესაძლოა ჩამოყალიბდეს ფილტვისმიერი გულის ქრონიკული თორაკულ – დიაფრაგმული ვარიანტი. კლინიკური ნიშნებია: III – IV ხარისხის სიმსუქნე, დღისით ძილი, ღამით უძილობა (ავადმყოფი თვლემს ჭამის, საუბრის, Read More …

ოსტეოპენია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოსტეოპენია – ძვლოვან ჩონჩხში მინერალიზებული ძვლოვანი ქსოვილის მასის შემცირება მეტაბოლური ოსტეოპათიების, მიელოპროლიფერაციული და სხვ. დაავადებების დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ორგანიზმის გაუწყლოვნება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ..

ნეფროსკლეროზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეფროსკლეროზი – თირკმელების პარენქიმის ჩანაცვლება შემაერთებელი ქსოვილით, რომელიც იწვევს მის შეჭმუხვნას და ფუნქციის დარღვევას; ვლინდება ავთვისებიანი არტერიული ჰიპერტონიით, თვალის ფსკერის მძიმე დაზიანებებით, ცერებრული სინდრომით (თავის ძლიერი ტკივილებით, თავბრუსხვევით და სხვ.), მკვეთრი სისუსტით, Read More …

ნაადრევი სქესობრივი განვითარება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაადრევი სქესობრივი განვითარება – სქესობრივი მომწიფება გოგონებში 8 წლისა და ბიჭუნებში 10 წლის ასაკამდე. ეტიოლოგია, პათოგენეზი. პათოლოგიური პროცესების დროს ჯალღუზისებრ ჯირკვალში, ჰიპოთალამუსის მიდამოში ჰიპოთალამურ – ჰიპოფიზურ სისტემაში ვითარდება ცვლილებები, რომლებიც მოგვაგონებს ცვლილებებს Read More …

მელენა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მელენა – 1. განავლის გამოყოფა შავი ფერის წებვადი მასის სახით; ჩვეულებრივ ნიშანია კუჭ – ნაწლავიდან სისხლდენისა. 2. კუჭ – ნაწლავის ტრაქტიდან სისხლდენის სიმპტომი; იგივეა რაც კუპრისმაგვარი განავალი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

მასს – სპექტრომეტრია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მასს – სპექტრომეტრია – ნივთიერების გამოკვლევის მეთოდი, რომელიც დამყარებულია ამ ნივთიერების იონების მასისა და რაოდენობის განსაზღვრაზე; საშუალებას იძლევა განვსაზღვროთ გამოსაკვლევი ნივთიერების ხარისხობრივი და რაოდენობრივი შემცველობა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

კოლასტინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კოლასტინი – (collastinum: კოლაგენი + ელასტინი; სინ.: კოლაცინი) დეგენერაციული კოლაგენი ჰომოგენური მასის სახით, რომელიც იღებება როგორც ელასტიკური ბოჭკო; ვლინდება სახის კანის მოხუცებულობითი დისტროფიის დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

კარდიომეგალია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კარდიომეგალია – გულის ზომებისა და მასის მნიშვნელოვანი გაზრდა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

კანის სარკომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კანის სარკომა – (კანისა და ვენ. დაავ.) კანის ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნი. განასხვავებენ ფიბროსარკომას და ლიმფოსარკომას. სიმპტომები. ფიბროსარკომა უხშირესად წარმოქმნილია კანქვეშა ცხიმოვანი ქსოვილიდან. პალპაციით სიმსივნეს გააჩნია არათანაბარი ფორმის მკვრივი მასის ფორმა, რომელიც თავდაპირველად დაფარულია Read More …

კანის რქა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კანის რქა – (სტომატ.) рог cornua cutanea სახის სხვადასხვა ნაწილის კანზე, შავი ან წაბლისფერი, არასწორი ფორმის კვანძები, რომლებიც წარმოადგენენ პაპილომის სახესხვაობას, ზომით ბარდის მარცვლიდან კაკლის ზომამდე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

ებულოსკოპია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ებულოსკოპია – (ლათ. ebulio – ვადუღებ და ბერძნ. სკოპეო – ვუყურებ) ხსნარისა და გამხსნელის დუღილის ტემპერატურათა სხვაობის გაზომვით გახსნილი ნივთიერების მოლეკულური მასის, გამხსნელისა და გახსნილი ნივთიერების აქტივობისა და სუსტი ელექტროლიტების დისოციაციის ხარისხის Read More …

დაყოფის ღარები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დაყოფის ღარები – (sulci fussionis) ჩანასახის ზედაპირზე ჩაღრმავებანია, რომლებიც შეესაბამებიან ბლასტომერების დაყოფის სიბრტყეებს. არჩევენ მერიდიანულ, განედურ, ეკვატორულ და ტანგენციურ დაყოფის ღარებს. დაყოფის სიბრტყეების (და ღარების) მიმართულება განპირობებულია კვერცხუჯრედის ციტოპლაზმის აქტიური მასის უპირატესი Read More …

განლევა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი განლევა – (კახექსია) სხეულის მასის მნიშვნელოვანი დაქვეითება, ცხიმოვანი ქსოვილის გაქრობის, კუნთების ატროფიის შედეგად. ვითარდება შიმშილის, არაკალორიული კვები დროს, აგრეთვე სხვადასხვა დაავადებების დროს, რომლებიც მიმდინარეობენ საკვების გამავლობის (საყლაპავის შევიწროება), მონელებისა და შეწოვის (ენტერიტები) Read More …

ბუტირომეტრი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ბუტირომეტრი – (ბერძნ. butyron – კარაქი და …მეტრი), ცხიმსაზომი, რძის ცხიმიანიბის საზომი ხელსაწყო. ბუტირომეტრი ჩვეულებრივ ცილინდრული ფორმის დანაყოფებიანი მინის ჭურჭელია. თითო დანაყოფი შეესაბამება ცხიმის 0,1% – ს – (მასის მიხედვით). ბუტირომეტრში ჩაასხამენ Read More …

აპოფიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი აპოფიზი – ძვლის მორჩი, განსაკუთრებული წანაზარდი, რომელზეც კუნთის მყესები ემაგრება. აპოფიზი ეპიფიზისაგან განსხვავებით ძვლის მთავარი მასის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს. გაფრთხილება! ბმულები: 1. საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2. სამედიცინო ლიტერატურა  3. საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი Read More …

ანტრიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ანტრიტი – ანტრუმის კედლისა და მისი გარემომცველი ქსოვილების ანთება. გვხვდება ჩვილ ბავშვებში, ხშირად დღენაკლულებში ჰიპოტროფიის დროს, ასევე სხვადასხვა დაავადებებით დასუსტებულ ბავშვებში. სიმპტომები, მიმდინარეობა. დაავადება შესაძლებელია მიმდინარეობდეს გამოხატული კლინიკური სურათით (ხანგრძლივი ტოქსიკოზი, სხეულის Read More …