რას გრძნობს ახალშობილი

ამავე პოსტიდან შეგიძლიათ გამოიწეროთ ნივთები ახალშობილებისათვის ინტერნეტ-მაღაზია ,,ამაზონიდან”. იხ. ამავე ფერის ტექსტები როგორ აღიქვამს ის გარემოს? შევხედოთ მშობიარობის პროცესს ბავშვის თვალით. ის იმყოფებოდა დაცულ თავშესაფარში, ხმები აღწევდა დახშულად, მაგრამ მკვეთრად ესმოდა დედის დამამშვიდებელი, თანაბარი გულისცემა. ამიტომაცაა, როდესაც დედა გულზე მიიკრავს Read More …

ჰისტიოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰისტიოციტები – (histiocyti ბერძნ. histos  –  ქსოვილი და cytos  –  უჯრედი; სინ.მაკროფაგები, ცთომილი უჯრედები მოსვენებულ მდგომარეობაში, კლაზმატოციტები, პოლიბლასტები, ნეფროფაგოციტები) ფაშარი ჩამოუყალიბებელი შემაერთებელი ქსოვილის ზოგიერთი ძირითადი უჯრედული ფორმა, რომელთაც აქვთ უნარი, გაღიზიანებისას გადაიქცნენ Read More …

ცხვირ – თითის სინჯი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირ – თითის სინჯი – მოძრაობის კოორდინაციის დიაგნოსტიკური სინჯი: ავადმყოფის უნარი მიიტანოს საჩვენებელი თითი ცხვირის წვერზე გახელილი და დახუჭული თვალებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ცოდნა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცოდნა – (ინტ.) knowledge – ინფორმაციის სახეობა, რომელიც ცოდნის ბაზებში ინახება და ასახავს ადამიანის ცოდნას გარკვეულ საგნობრივ სფეროში. ცოდნას ახასიათებს: ინტერპრეტაციის შინაგანი უნარი, სტრუქტურირებადობა, დაკავშირებულობა, აქტიურობა. ხატოვანი გამოთქმით: „ცოდნა= ფაქტებს +შინაგანი რწმენა+წესები“. Read More …

ცთომილი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცთომილი უჯრედები – (cellulae migrantes) უჯრედები, რომლებსაც გადაადგილების უნარი აქვთ. ეს თვისება ახასიათებს მიკროფაგებს (ნეიტროფილურ ლეიკოციტებს) და როგორც ჰემატოგენურ (ლიმფოციტები და მონოციტები), ისე ჰისტოგენურ მაკროფაგებს, რომლებიც წარმოიქმნებიან ჰისტიოციტებიდან, რეტიკულური უჯრედებიდან და ზოგიერთი Read More …

ცენტრომერა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტრომერა – (centrum – ცენტრი და ბერძნ. meros – ნაწილი) – ჩვეულებრივად ქრომოსომის პირველადი (ანუ ცენტრული) გადაზონრვის ადგილას მკვრივი სფერული სხეულაკი, რომელიც მართავს მის გადაადგილებას მიტოზის დროს. ცენტრომერების საშუალებით ქრომოსომები მაგრდება აქრომატული Read More …

ჩვევა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩვევა – ავტომატიზმის დონემდე დაყვანილი ამა თუ იმ ამოცანის გადაწყვეტის უნარი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

შრომისუნარიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შრომისუნარიანობა – (ფსიქოლოგია) ინდივიდის პოტენციური უნარი, შეასრულოს მიზანმიმართული მოქმედება ეფექტურობის მოცემულ დონეზე გარკვეული დროის განმავლობაში. შრომისუნარიანობა დამოკიდებულია მოქმედების გარეშე ფაქტორებზე და ინდივიდის ფსიქოფიზიოლოგიურ რესურსებზე. გამოყოფენ მაქსიმალურ, ოპტიმალურ და დაქვეითებულ შრომისუნარიანობას. მოქმედების პროცესში Read More …

ქმედობაუნარიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქმედობაუნარიანობა – 1. თვითმომსახურების, გადაადგილების, ორიენტაციის, ურთიერთობის, თვითკონტროლის, სწავლისა და შრომითი საქმიანობის უნარი; (საქართველოს კანონი სამედიცინო სოციალური ექსპერტიზის შესახებ). 2.   პიროვნების თვისება განახორციელოს საკუთარის სურვილები, უფლებები, მოვალეობები და სხვ. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

ფსიქოლოგიური კომპენტენტურობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსიქოლოგიური კომპენტენტურობა – (ფსიქოლოგია)  (ლათ. competens – შესაბამისი)ინდივიდის უნარი ეფექტურად იურთიერთოს მის გარემომცველ ადამიანებზე პიროვნებათშორისი ურთიერთობების სისტემაში. ფსიქოლოგიური კომპენტენტურობაში შედის სოციალურ სიტუაციებში ორიენტაციის უნარი, პიროვნული თავისებურებების, სხვა ადამიანთა ემოციური მდგომარეობის სწორად განსაზღვრა, Read More …

ფსიქოდელიკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსიქოდელიკები  – -(ფსიქოლოგია)  (ბერძ. psyche – სული, delia – ილუზია; სინონიმები: ჰალუცინოგენები, ფსიქომიმეტიკები)  ნივთიერებები, რომლებიც იწვევენ ფსიქოდელიურ მდგომარეობას. მათ მიეკუთვნება დიეთილამიდ ლიზერგინის მჟავა (ლსდ – 25), დიმეთილტრიპტამინი (დრტ), ბუტოფენინი, მესკალინი, ფსილოციბინი, ასევე Read More …

ფსევდოპოდიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოპოდიები – (pseudopodiae ბერძნ.pseudos  –  ცრუ და pus, podos  –  ფეხი)  უჯრედების ციტოპლაზმის თითისებრი წანაზარდები, რომელთაც გადაადგილების უნარი აქვთ. ისინი წარმოიქმნებიან შიგნიდან ციტოპლაზმის დაწოლის შედეგად. ფსევდოპოდიები შეიწევს უკან, ციტოპლაზმის სიღრმეში. ამ წარმონაქმნების Read More …

ფოტოსინთეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფოტოსინთეზი – სინათლის ენერგიის გარდაქმნის პროცესი ორგანული ნივთიერებების ქიმიური ბმების ენერგიად, რომელიც აუცილებელია, როგორც ორგანიზმებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ ფოტოსინთეზს, ასევე სხვა ორგანიზმებისათვის, რომლებსაც უნარი არა აქვთ დამოუკიდებლად განახორციელონ ორგანული ნივთიერებების სინთეზი. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

ფენესტრირებული ენდოთელიოციტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფენესტრირებული ენდოთელიოციტი – (endotheliocytus fene­stratus ბერძნ.endon  –  შიგნით, thele  –  დვრილი და cytos  –  უჯრედი)   სისხლძარღვის კაპილარული ენდოთელიუმის უჯრედი ციტოპლაზმის გათხელებული უბნებით  –  ფენესტრებით. მათ აქვთ კაპილარის კედელში მაკრომოლეკულური ნივთიერებების შეღწევადობის გაადვილების Read More …

უჯრედის შეღწევადობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის შეღწევადობა – უჯრედის მემბრანის უნარი, გაატაროს ესა თუ ის ნივთიერებანი. შეღწევადობის ასეთი განმარტება მომდინარეობს მემბრანული თეორიის მიხედვით. უჯრედის შეღწევადობა მისი მთლიანი შიგთავსის უნარია, შთანთქოს ესა თუ ის ნივთიერებანი (ა.ს.ტროშინი, 1956). (ც. Read More …

უჯრედები ეკვიპოტენტური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედები ეკვიპოტენტური – (cellulae aequipotentiales ლათ.aequus – თანასწორი და პოტენტია – უნარი) განვითარების ერთნაირი პოტენციის მქონე უჯრედები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

უნარი (ფსიქოლოგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უნარი (ფსიქოლოგია) – პიროვნების ინდივიდუალურ – ფსიქოლოგიური თავისებურებები, რომელიც წარმოადგენს ამა თუ იმ პროდუქტიული საქმიანობის წარმატებით შესრულების პირობას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ულტრაფაგოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ულტრაფაგოციტოზი – (ultraphagocytosis ლათ.ultra – ზე, ბერძნ.phago – ვშთანთქავ და cytos – უჯრედი) რეტიკულურ – ენდო­თელური სისტემის უჯრედების უნარი, შთანთქას უწვრილესი კოლოი­დური ნაწილაკები. ამ მოვლენას აღნიშნავენ აგრეთვე ტერმინით, „კო­ლოი­დოპეკსია“. ულტრაფაგოციტოზი პინოციტოზისა და Read More …

ულტრაიისფერი მიკროსკოპია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ულტრაიისფერი მიკროსკოპია – უჯრედების გამოკვლევის მეთოდი, რომელშიც ობიექტს აშუქებენ 210 – 275 mm სიგრძის ტალღის ულტრაიისფერი სხივებით. ულტრაიისფერ მიკროსკოპს მეტი ხედვითი უნარი აქვს (0,1 მკ – მდე), ვიდრე ჩვეულებრივ სინათლის მიკროსკოპს. ის Read More …

ტოტიპოტენტური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოტიპოტენტური უჯრედები – (cellulae totipotentiales ლათ. totus  –  მთლიანი, სულ და potentia  –  უნარი)  განვითარების ფართო­პოტენციანი  უჯრედები, რომლებსაც სათანადო პირობებში მთელი ორგანიზმის შექმნის უნარი აქვთ. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ტოლერანტობა იმუნოლოგიური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოლერანტობა იმუნოლოგიური – 1. მდგომარეობა, როცა ორგანიზმს არ გააჩნია გარკვეული ანტიგენის მიმართ იმუნური რეაქციის უნარი; 2. ფარმაკოლოგიაში ამ ტერმინით აღნიშნავენ მგრძნობელობის დაქვეითებას ფარმაკოლოგიური ან ტოქსიკური პრეპარატების მიმართ. მაგალითად, ნარკოტიკების მიმართ ტოლერანტობა. გაფრთხილება! Read More …

ტოლერანტობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოლერანტობა – (ლათ. tolerantia  –  მოთმინება) იმუნოლოგიური, ორგანიზმის ისეთი მდგომარეობა, როცა მას არ გააჩნია გარკვეული ანტიგენის მიმართ იმუნური რექციის უნარი. ტოლერანტული ორგანიზმის იმუნოკომპეტენტური სისტემა ვერ ”აღიქვამს” ანტიგენს, როგორც უცხო სხეულს, რას გამოც Read More …

სომატური მუტაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სომატური მუტაცია – სხეულის უჯრედებში წარმოქმნილი მუტაცია, რომელიც იწვევს ორგანიზმის მოზაიკურიბას, ე. ი. ორგანიზმში ქრომოსომთა რაოდენობით ან გენებით განსხვავებული უჯრედების , ქსოვილების ან ნაწილების წარმოქმნას. სომატური მუტაცია თავისი ბუნებით არ განსხვავდება სასქესო Read More …

სომატოსტატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სომატოსტატინი – ჰიპოთალამური ნეიროჰორმონი, რომელსაც გააჩნია სომატოტროპული ჰორმონისა, ჰიპოფიზის და პერიფერიული ენდოკრინული ჯირკვლების რიგი სხვა ჰორმონების, ასევე კუჭ – ნაწლავის ტრაქტის ფერმენტების სეკრეციის დათრგუნვის უნარი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

სიცოცხლისუნარიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიცოცხლისუნარიანობა – სიცოცხლისა და შთამომავლობის მოცემის უნარი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სინდისი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინდისი – (ფსიქოლოგია) პიროვნების უნარი განახორციელოს ზნეობრივი თვითკონტროლი, მოახდინოს საკუთარი ზნეობრივი მოვალეობების დამოუკიდებელი ფორმირება, მოითხოვოს საკუთარი თავისაგან მათი შესრულება და განახორციელოს ჩადენილი ქმედებების თვითშეფასება; ეს არის პიროვნების ზნეობრივი თვითშეგნების ერთ – ერთი Read More …

სინათლის მიკროსკოპია

სინათლის მიკროსკოპია – უჯრედებისა და ქსოვილების გამოკვლევის ძირითადი მეთოდი სხვადასხვა კონსტრუქციის სინათლის მიკროსკოპების მეშვეობით, რომლებშიც ობიექტის გასანათებლად გამოყენებულია ხილული სპექტრების სხივები. სინათლის მიკროსკოპებს აქვს 0,2 მკ რიგის ხედვის და მაქსიმალურად 1500 – ჯერ შესაძლებელი გადიდების უნარი. სინათლის მიკროსკოპიის სახესხვაობებია ფაზურ­კონტრასტული, Read More …

სენილური ფსიქოზები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სენილური ფსიქოზები – წარმოიქმნება მოხუცებულობით ასაკში; მათ მიეკუთვნება მოხუცებულობითი ჭკუასუსტობა, გვიანი დეპრესიები და პარანოიდები. მოხუცებულობითი ჭკუასუსტობა ხასიათდება ფსიქიკური მოქმედების განუხრელი გაღარიბებითა და მოშლით. ფსიქიკური მოქმედების შესუსტება ხდება ფიზიოლოგიური დაბერების დროსაც, მაგრამ მოხუცებულობითი Read More …

საექსპერტო სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საექსპერტო სისტემა – (ინტ.) expert system – ხელოვნური ინტელექტის სისტემების განსაკუთრებული კლასი, რომელსაც გააჩნია ცოდნა და უნარი, განმარტოს მოვლენები და გამოიმუშაოს გონიერი გადაწყვეტილებები, სუსტად სტრუქტურირებულ და ძნელად ფორმალიზებად ვიწრო საგნობრივ არეში მიმდინარე Read More …

რობოტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რობოტი – (ინტ.) robot  ანტროპომორფული სისტემა, რომელსაც ცვლადი გარემოს პირობებში მიზანმიმართული მოქმედების უნარი გააჩნია. ხელოვნური ინტელექტისა და ზუსტი მექანიკის სიმბიოზი. ინფორმაციას გარემომცველი ობიექტების, მათი თვისებებისა და ურთიერთქმედების შესახებ რობოტი იღებს მრავალფეროვანი გადამწოდებისაგან, Read More …