ჰურლერ – პფაუნდლერის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰურლერ – პფაუნდლერის სინდრომი – გარგოილიზმი, ლიპოქონდროდისტროფია. მემკვიდრეობითი დაავადება, რომლის მიზეზია ქსოვილთა უჯრედების უუნარობა მოახდინონ მაღალმოლეკულური წონის ნივტიერების (მუკოპოლისაქარიდები) მეტაბოლიზმი. გადაცემა ავტოსომურ – რეცესიული ტიპით. კლინიკა: თავის არასწორი ფორმა, ჩავარდნილი ცხვირის ძვალი, Read More …

შემაერთებელი კოლაგენური ქსოვილი, (ბოჭკოვანი), მკვრივი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შემაერთებელი კოლაგენური ქსოვილი, (ბოჭკოვანი), მკვრივი – (textus connectivus collagenosus compactus)  შემაერთებელი ქსოვილის სახე, რომელსაც ახასიათებს მჭიდროდ განლაგებული ბოჭკოები მცირერიცხოვანი უჯრედული ელემენტებითა და ძირითადი ნივთიერებებით. ბოჭკოები მდებარეობს ერთმანეთის პარალელურად (ე.წ.ფორმიან შემაერთებელ ქსოვილში) ან Read More …

ქსანთომა

ქსანთომა – 1. xanhtoma (ბერძნ. Xanhtos ყვითელი,  – oma სიმსივნე)  მოყვითალო ფერის კვანძოვანი სიმსივნე, რომელიც შედგება ლიპოიდების შემცველი შემაერთებელქსოვილოვანი უჯრედებისაგან; ვითარდება კანში, ხშირად თვალის ქუთუთოში. 2.   კანსა და ზოგიერთ ქსოვილში ტრიგლიცერიდებისა და ქოლესტერინის კეროვანი ჩალაგება; გამოწვეულია ნივთიერებათა ცვლის  პროცესების მოშლით. Read More …

ქონდროციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდროციტები – (chondrocyti ბერძნ.chondros  –  ხრტილი და cytos  –  უჯრედი)  –  ხრტილოვანი  უჯრედები, რომლებიც თავისი დიფერენცირების პროცესში გამოიმუშავებენ ქონდრინის ფიბრილებს და ხრტილოვანი ქსოვილის ამორფულ ნივთიერებას, რომელიც შეიცავს ქონდრიომუკოიდს, ქონდროიტს, ქონდროიტინგოგირდოვან, ჰიალურონის მჟავებსა Read More …

ქონდროკალცინოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდროკალცინოზი – (chondrocalcinosis; ბერძ. Chondros ხრტილი)კალციუმის მარილების ჩალაგება ხრტილოვან ქსოვილში. გაკირვა შესაძლოა განიცადოს როგორც ჰიალინურმა ხრტილმა ასევე ბოჭკოვანმაც. ქონდროკალცინოზი ვითარდება ხრტილოვანი ქსოვილის დისტროფიის შედეგად და ამიტომ აღინიშნება უპირატესად მოხუცებულებში. ქონდროკალცინოზის სხვა მიზეზს Read More …

ქოლინესთერაზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლინესთერაზა – ფერმენტი, რომელიც აკატალიზებს აცეტილქოლინის ჰიდროლიზს ნერვულ ქსოვილში და ერითროციტებში. სისხლში ქოლინესთერაზის განსაზღვრას იყენებენ ღვიძლის დაავადებების სადიაგნოსტიკოდ. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფსამოზური სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსამოზური სხეულაკები – (ბერძ. Psammos ქვიშა) წვრილი, სფერული, შრეობრივი წარმონაქმნები, რომლებიც შედგება კალციუმის მარილებისაგან. ფსამოზური სხეულაკებს ნახულობენ თავის ტვინის პარკუჭების სისხლძარღვოვანი წნულის შემაერთებელ ქსოვილში და ქსლისებრ გარსში, თავისა და ზურგის ტვინის მაგარი Read More …

ფიბრომატოზები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიბრომატოზები – დისპლაზიური პროცესები შემაერთებელ ქსოვილში, რომლებიც მოკლებულნი არიან ანთებითი რეაქციების ნიშნებსა და თავისებურებებს, რომლებიც დამახასიათებელია რაიმე გარკვეული სიმსივნისათვის. თანდაყოლილი ფიბრომატოზები აღინიშნება ახალშობილებში, ჩვილ ბავშვებში, სკოლამდელებში და მოზარდებში. თანდაყოლილი გენერალიზებული ფიბრომატოზი ხასიათდება Read More …

უჯრედშორისი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედშორისი ნივთიერება – (substantia intercellularis) – ფიბრობლასტური რიგის უჯრედების დიფერენცირების პროდუქტი, რომელიც შედგება ბოჭკოვანი სტრუქტურების, ამორფული (ძირითადი) ნივთიერებისა და ქსოვილოვანი სითხისაგან. უჯრედშორისი ნივთიერება შეიცავს კოლაგენურ, პრეკოლაგენურ, რეტიკულურ და ელასტიკურ ბოჭკოებს , აგრეთვე Read More …

ტოქსოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოქსოპლაზმა – (Toxoplasma), პარაზიტული უმარტივესების გვარი კოქციდიების რიგისა. შეიცავს ერთ სახეობას T. gondii. ტოქსოპლაზმა სასიცოცხლო ციკლს გადის კატისნაირთა ნაწლავებში, სადაც ცისტოზოიდიდან წარმოიქმნება კვერცხისებრი ფორმის ოოციტა, რომელიც შეიცავს 2 სპორას, თითოეული კი 4 Read More …

ტვინის შეშუპება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინის შეშუპება – – პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება თავის ტვინის ქსოვილში სითხის დაგროვებით და კლინიკურად ვლინდება ქალაშიდა ჰიპერტენზიის სინდრომით. გამოყოფენ მის 4 ძირითად ტიპს. ციტოტოქსიკური შეშუპება მიმდინარეობს უჯრედებში წყლის დაგროვებით და დაკავშირებულია Read More …

ტვინის ლაკუნა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინის ლაკუნა – – თავის ტვინის ქსოვილში მცირე ღრმული, რომელიც წარმოიქმნება ლაკუნური ინფარქტის, მცირე სისხლჩაქცევის ან სისხლძარღვთან მდებარე სივრცის გაფართოების  შედეგად, არტერიული ჰიპერტენზიით დაავადებულებში ტვინის წვრილი არტერიების ანგიოპათიით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

ტენიიდოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტენიიდოზი – ადამიანისა და ცხოველის ჰელმინთოზი, რომელიც აერთიანებს ორ დაავადებას  –  ტენიოზს და ტენიარინქოზს. ტენიოზის გამომწვევია ღორის ლენტურა (Taenia solium), რომლის სიგრძე 2 მ აღწევს, შედგება თავის, კისრისა და პროგლოტიდებისაგან. ლენტურას მატლები  Read More …

სითბოპროდუქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სითბოპროდუქცია – სითბოს წარმოშობა ცოცხალ ქსოვილებში, მათში მიმდინარე ენერგეტიკულ გარდაქმნათა შედეგად. ეს პროცესი სხვადასხვა ქსოვილში სხვადასხვა ინტენსივობით მიმდინარეობს. აქტ. ქსოვილებში (კუნთებსი, ღვიძლში, თირკმლებში) სითბოს უფრო დიდი რაოდენობა გამოიყოფა, ვიდრე ნაკლებად აქტიურ ქსოვილებში Read More …

სარკოცისტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოცისტოზი – სარკოსპორიდიოზი, შინაური და გარეული ცხოველების (ზოგჯერ ადამიანის) უსიმპტომოდ მიმდინარე ქრონიკული ინვაზიური დაავადება, რომელსაც იწვევს ერთუჯრედიანი პარაზიტი სარკოცისტი. სარკოცისტოზის დროს კუნთოვან ქსოვილში წარმოიქმნება ენდოზოიტებით სავსე ცისტა. ძლიერი ინვაზიის შემთხვევაში ვითარდება სიკოჭლე. Read More …

რაბდოსარკომა ბავშვებში

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რაბდოსარკომა ბავშვებში – წარმოადგენს ბავშვებში რბილი ქსოვილების სარკომის  ყველაზე ხშირ ფორმას. განასხვავებენ 3 ჰისტოლოგიურ ვარიანტს: ემბრიონალური, ალვეოლარული და პოლიმორფული. ხშირია 2 – დან 6 წლამდე ასაკის ბავშვებში შემდეგი თანამიმდევრობით: თავი და კისერი, Read More …

პორენცეფალია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პორენცეფალია – 1. (porencephalia; ბერძ. poros ხვრელი, გასავალი +enkephalos თავის ტვინი) სხვადასხვა ფორმისა და ზომის პათოლოგიური ცისტური ღრუები, რომლებიც მდებარეობენ თავის ტვინის ქსოვილში. ნეიროქირურგიულ პრაქტიკაში ამ ტერმინით ზოგჯერ აღნიშნავენ ხელოვნურად შექმნილ კავშირს Read More …

პირველადი კომპლექსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირველადი კომპლექსი – პირველადი ეფექტის შერწყმა პათოლოგიური პროცესის ლიმფოგენური გავრცელებასთან რეგიონალურ ლიმფურ კვანძებში. პირველადი ეფექტი განსაკუთრებით გამოხატულია ტუბერკულოზის, სიფილისის, იშვიათად შავი ჭირისა და სხვა ინფექციური დაავადებების დროს. ტუბერკულოზის დროს იგი ჩვეულებრივ ვითარდება Read More …

ოტოგენური სეფსისი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოტოგენური სეფსისი – (ყელ – ყურ – ცხვ. დაავ.) წარმოადგენს მწვავე და ქრონიკული ჩირქოვანი შუა ოტიტის გართულებას. ვითარდება ანთებითი პროცესის სიგმოიდური, იშვიათად განივი ვენური წიაღის კედელზე გადასვლის დროს. ინფექციის შედეგად წიაღში ჩნდება Read More …

ოსტეოიდ – ოსტეომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოსტეოიდ – ოსტეომა – 1. (ბერძ. Osteon ძვალი +eidos სახე; სინ.: ოსტეოიდური ოსტეომა) ოსტეოგენური ბუნების კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც ხასიათდება ოსტეოიდის წარმოქმნით მის ცენტრალურ ნაწილებში და ოსტეოსკლეროზის ზონის არსებობით მიმდებარე ძვლოვან ქსოვილში. ხშირია Read More …

ოსტეოდისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოსტეოდისტროფია – ძვლოვანი ჩონჩხის დაავადებების კრებითი აღნიშვნა, რომლებიც განპირობებულნი არიან ძვლოვან ქსოვილში ცვლითი პროცესების (ძვალშიგა მეტაბოლიზმი) დარღვევებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ოპიატური რეცეპტორები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოპიატური რეცეპტორები – რეცეპტორები, რომელთაც უკავშირდება მორფინი, ოპიუმის ძირითადი ალკალოიდი; მდებარეობს ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში, ასევე პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში და ზოგიერთ ქსოვილში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები Read More …

ნუშის კრიპტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნუშის კრიპტები – (cryptae tonsillares ბერძნ.crypta – ფარული, მიწისქვეშა და ლათ. tonsilla – ნუში) ნუშის ზედაპირული მრავალშ­რიანი ეპითელიუმის ჩაღრმავება ქვეშმდებარე შემაერთებელ ქსოვილში; ეპითელიუმი ხშირად ინფილტრირებულია ლიმფოციტებითა და მარცვლოვანი ლეიკოციტებით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ნოვოკაინის ბლოკადა

ნოვოკაინის ბლოკადა – მკურნალობის მეთოდი: ორგანიზმის ქსოვილში ნოვოკაინის ხსნარის შეყვანა, რაც უზრუნვეყოფს სხეულის გარკვეული უბნის ინერვაციის გამოთიშვას. რიგ შემთხვევებში ნოვოკაინს უმატებენ სხვა სამკურნალო საშუალებებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ გაუტკივარების ეფექტის გაძლიერებას და მის გახანგრძლივებას. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

ნეიროტროპულობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეიროტროპულობა – ქიმიური ნივთიერებების (სამკურნალო საშუალებები, შხამები, საღებავები) ან იფექციური აგენტების უნარი არჩევითად შეაღწიონ ნერვულ ქსოვილში და გამოიწვიონ მისი დაზიანება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა Read More …

მალჰერბ – შენანტეს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მალჰერბ – შენანტეს დაავადება – დანეკროზებული ეპითელიომა. კალციფიცირებული ეპითელიომა. კეთილთვისებიანი სიმსივნე, საწყისად ითვლება ცხიმოვანი ჯირკვლის მოხეტიალე ელემენტები, თმა ან თმის პარკის მატრიქსი. ჩვეულებრივ, სოლიტარული სიმსივნე მდებარეობს კანქვეშა ქსოვილში კანის ნებისმიერ ადგილზე. სიმსივნე Read More …

მალპიგის სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მალპიგის სხეულაკები – 1. თირკმელებში არტერიული კაპილარების გორგლები, რომელშიც ხდება სითხის ფილტრაცია სისხლიდან საშარდან მილაკებში; 2. ელენთის რეტიკულურ ქსოვილში ლიმფოიდური კვანძები, რომლებშიც წარმოიქმნება ლიმფოციტები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

მალაკოპლაკია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მალაკოპლაკია – (malacoplakia; ბერძ. Malakos რბილი + plax ფირფიტა)იშვიათი დაავადება, შარდის ბუშტის უპირატესი დაზიანებით. აღწერილია ექსტრავეზიკულური ფორმებიც. დაავადება ხასიათდება სხვადასხვა ზომისა და კონფიგურაციის, მოყვითალო ფერის, ბრტყელი ბალთების გაჩენით; ასეთი წარმონაქმნები ხშირად ლაგდება Read More …

ლიპოის მჟავა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიპოის მჟავა – გოგირდის შემცველი მონოკარბონის მჟავა. მონაწილეობს როგორც კოფერმენტი ორგანიზმის ჟანგვით რეაქციებში. წარმოადგენს ზრდის ფაქტორს ზოგიერთი მიკროორგანიზმისათვის.- (კანისა და ვენ. დაავ.) lipoma ცხიმოვანი ქსოვილიდან განვითარებული კეთილთვისებიანი სიმსივნე. ლოკალიზდება უპირატესად  კანქვეშა ცხიმოვან Read More …

ლიმფური ძარღვები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიმფური ძარღვები – (vasa lymphatica) ლიმფური სისტემის თხელკედლიანი, სარქვლოვანი ძარღვები და ერთი ბოლოდან ჩაკეტილი ენდოთელური მილაკები (კაპილარები), რომლებიც აღწევენ ყველა ორგანოში და ქსოვილში, გარდა თავისა და ზურგის ტვინისა, ელენთის პარენქიმისა, კანის ეპიდერმისის Read More …