Tag Archives: მეცნიერებაში

ჰიპოთეზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰიპოთეზა – 1. (ბერძნ. Hypothesis – საფუძველი, ვარაუდი)  ვარაუდი, რომლის დროსაც რიგი ფაქტების საფუძველზე კეთდება დასკვნა ობიექტის, კავშირის ან მოვლენის მიზეზების არსებობის შესახებ, ამასთან ეს დასკვნა არ შეიძლება ჩაითვალოს მთლიანად სარწმუნოდ. ჰიპოთეზურს უწოდებენ ამ დასკვნის შინაარსსაც. ჰიპოთეზის საჭიროება წარმოიშობა მეცნიერებაში მაშინ, როდესაც მოვლენებს შორის კავშირი, მათი მიზეზი

Read More

სუბიექტური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სუბიექტური – (ფსიქოლოგია) 1. ადამიანისათვის, როგორც სუბიექტისათვის კუთვნილი. ამ გაგებით ადამიანებში ყველაფერი ფსიქიკური ობიექტურად არსებობს მხოლოდ როგორც სუბიექტური, ანუ, ინდივიდისათვის დამახასიათებელი არაა არავის გრძნობა, შეგრძნებები და სხვ. სუბიექტურია ყველანაირი ფსიქიკური მოქმედება – მათ რიცხვში ისიც, რომლის დროსაც ადამიანი ხსნის ობიექტურ რეალობას და რომელიც გამოიხატება ობიექტურ ჭეშმარიტებაში; 2.

Read More

სისტემური მიდგომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისტემური მიდგომა – მეთოდოლოგიური მიმართულება მეცნიერებაში, რომლის ძირითადი ამოცანაა რთული ორგანიზებული ობიექტების – სხვადასხვა ტიპისა და კლასის სისტემების – კვლევისა და კონსტრუირების მეთოდების შემუშავება. სისტემური მიდგომა გარკვეული ეტაპია შემეცნების მეთოდების, კვლევითი და კონსტრუქციული მოღვაწეობის მეთოდების განვითარებაში, იმ ობიექტების ბუნების აღწერისა და ახსნის საშუალებების განვითარებაში, რომლებსაც ვაანალიზებთ ან

Read More

დედუქციური მეთოდი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დედუქციური მეთოდი – მეცნიერული თეორიების აგების წესი, რომლის სპეციფიკური თავისებურებაა დასკვნის დედუქციური ტექნიკის გამოყენება (დედუქცია). ფილოსოფიაში იყო ცდები მკვეთრი გამიჯვნა მოეხდინათ დედუქციურ მეთოდსა და სხვა მეთოდებს (მაგ. ინდუქციურს) შორის, დედუქციური დასკვნები გაეგოთ როგორც ცდისგარეშე და ისეთი, რაც მეტისმეტად აზვიადებდა დედუქციის როლს მეცნიერებაში. სინამდვილეში კი დედუქცია და ინდუქცია

Read More

განსაზღვრება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი განსაზღვრება – (ანუ დეფინიცია) ლოგიკური ხერხი, რომლის საშუალებითაც ვახერხებთ განვასხვაოთ, გამოვძებნოთ, ავაგოთ რაიმე ობიექტი, ჩამოვაყალიბოთ მეცნიერებაში ახლად შემოტანილი ან დავაზუსტოთ უკვე არსებული ტერმინის მნიშვნელობა. განსაზღვრების სახეთა მრავალგვარობა განპირობებულია იმით, რომ თუ რას განსაზღვრავთ, განსაზღვრების ამოცანებით, ლოგიკური სტრუქტურით და ა. შ. რეალური განსაზღვრების საშუალებით საგნები გამოიყოფიან სპეციფიკური მახასიათებლებით

Read More